پیام خراسان

آخرين مطالب

17 «نباید» و 6 «باید» برای گوش‌دادن فعال؛

چگونه گوش خوبی باشیم؟ مقالات

چگونه گوش خوبی باشیم؟
  بزرگنمايي:

پیام خراسان - «زبان امروزه بیش از آنکه برای شناساندن خود، افشای خویشتن و شناختن مطالب استفاده شود، بیشتر برای مخفی‌کاری بهره‌برداری می‌شود».
  کارل راجرز در کتاب گوش‌دادن فعال ذکر می‌کند «امروزه در ارتباطات زبان ابزاری شده است برای اظهار فضل، نمایش‌دادن، برای پوشاندن هرچه بیشتر خود و... . هم می‌ترسیم دیگری را بشناسیم، هم می‌ترسیم شناخته شویم».
ما هنگام گوش دادن به مخاطب عملا مشغول چه هستیم؟
صادقانه‌ترین پاسخ به سوال بالا این است که مشغول همه‌چیز به جز گوش‌کردن اصیل. عموم ما هنگام گوش‌کردن به مخاطب در نهایت اصلی‌ترین کاری که انجام می‌دهیم دفاع از خودمان است، نه گوش‌سپردن واقعی. در مثال زیر شنونده به ظاهر گوش می‌دهد ولی در واقع فقط مشغول دفاع است:
گوینده: یه جوری رفتار می‌کنی که انگار بهترین راه‌حل هر مشکلی رو فقط خودت می‌دونی و بقیه هیچی حالیشون نیست.
شنونده: من که همیشه از تو نظر خواستم. نمونه‌اش همین هفته قبل در مورد خرید ماشین.
به نظر می‌رسد گرایشی در ما وجود دارد که به موجب آن به محض شنیدن صحبت‌های طرف مقابل در پی دفاع از موضع خودمان بر‌می‌آییم. ما از این کشش یا نیروی درونی که اتوماتیک و بی‌درنگ ما را به سمت دفاع از خود می‌کشاند، معمولاً اطلاعی نداریم؛ چون از آن تشویش و اضطراب درونی که چنین دفاعی را برانگیخته است، ناآگاهیم.
وقتی دیگری با من حرف می‌زند زمانی می‌توانم بگویم به او گوش سپرده‌ام که او احساس فهمیده‌شدن پیدا کند. در غیر این صورت من مشغول هر کاری بوده‌ام به جز گوش‌کردن. وقتی می‌توانم بگویم واقعاً به دیگری گوش کردم که به صورت موقت از خودم، دیدگاهم، قضاوتم و در یک کلام از کشش پر قدرت درونی‌ام برای اثبات موضعم به او دست کشیده باشم و به جای خودمحوری او را محور توجه خود قرار داده باشم.
در حین گوش‌دادن فعال، این 17 کار ممنوع!
1) مرور ذهنی یا آماده‌کردن جواب هنگام شنیدن حرف مخاطب: هنگامی که در حین گوش‌کردن به شخص دیگر، به واکنش خود یا پاسخی که باید بدهید فکر می‌کنید در واقع با خودتان صحبت می‌کنید و گوش نمی‌دهید.
2) قطع‌کردن حرف مخاطب: پریدن وسط حرف دیگری که معمولاً ناگهانی و با صدای بلند انجام می‌دهید برای مخاطب بسیار ناخوشایند است.
3) تلافی کردن یا حمله متقابل: این مورد اصلی‌ترین و شایع‌ترین مانع برای فهم طرف مقابل است. در گوش‌دادن واقعی باید دیدگاه‌ها و نیازهای
روانی خود را به طور موقت کنار بگذاریم وگرنه نمی‌توانیم مخاطب را بفهمیم.
4) نپذیرفتن انتقاد: شاید به همین خاطر باشد که برخی از آدم‌ها به این نتیجه رسیده‌اند که «سکوت، بهترین راه‌حل است». آن‌ها متوجه شده‌اند «ما با هم گفت‌وگو نمی‌کنیم که به نتیجه برسیم، گفت‌وگو می‌کنیم که به هدف خودمان برسیم».
5) پیش‌بینی‌کردن مقصود و نیت مخاطب: ذهن آدمی اساساً گرایش دارد که بر اساس طرح‌واره‌های ثابت و دست‌نخورده‌ای که از دیگری دارد درباره‌اش فکر کند.
6) منحرف‌کردن بحث: مثل مواقعی که موضوع صحبت را عوض می‌کنیم یا حرف مخاطب را به شوخی می‌گیریم.
7) نصیحت‌کردن- توصیه‌کردن: برای مثال نیلوفر 9 ساله از رفتار همکلاسی‌اش عصبانی است و شما به جای بیرون کشیدن افکار و احساساتی که او به همکلاسی‌اش دارد بهش می‌گید «ولش کن به حرفش بی‌توجه باش».
8) نسخه‌پیچیدن یا راه‌حل دادن: برای مثال همسرتان از اینکه خسته و بی‌حوصله است گله دارد و شما به‌جای اینکه نشان بدهید دغدغه فهمیدن حالش را دارید، شروع می‌کنید به راه‌حل‌دادن؛ یعنی چیزهایی که او اصلاً نه احتیاجی بهشان دارد، نه تاثیری روی او می‌گذارد.
9) مبراکردن خود: برای مثال شاید مامانتان وسط فیلم کانال تلویزیون را عوض کرده باشد، ولی من از این کارها نمی‌کنم.
10) قضاوت ارزشی کردن: برای مثال یک بچه خوب، جواب مامانش را نمی‌دهد!
11) برچسب‌زدن: برای مثال احمق، بی‌عرضه و... .
12) تحقیر و سرزنش کردن: برای مثال تو این خانه فقط تویی که خُل‌وضع هستی.
13) مقایسه‌کردن: برای مثال به دخترخاله‌ات نگاه کن، یاد بگیر.
14) خود را عاقل‌تر و بهتر فرض کردن: برای مثال من که مادر توام، بهتر می‌دونم یا تو که هنوز بچه‌ای؟
15) دست‌کم‌گرفتن احساسات طرف مقابل: برای مثال اصلاً این مسئله اهمیت دارد که به خاطرش عزا گرفته‌ای؟
16) تهدیدکردن: برای مثال اگر یک مرتبه دیگر نمره‌ات زیر 17 بشود... .
17) بازجویی‌کردن: برای مثال وقتی بچه‌ها وسط کلاس سوت می‌زدند، تو کجا بودی؟
علاوه‌بر اجتناب از کارهای ذکر شده باید کارهایی را نیز انجم دهیم.
6 کاری که باید حین گوش‌دادن فعال انجام دهیم
1) تماس چشمی و قطع‌نکردن صحبت مخاطب: هربار موقع صحبت با کسی تماس چشمی نداشتیم بهتر است مواقعی را به یاد بیاوریم که مخاطب به ما نگاه نمی‌کرد و چه احساس بدی داشتیم. همچنین باید به یاد داشته باشیم شخصی که گفتن جمله‌ای را آغاز می‌کند خودش باید آن را به پایان برساند.
2) هم‌سطح شدن چشم‌ها: برای به حداقل رساندن احساس منفی در فردی که نشسته است ما هم هنگام صحبت با او بهتر است سراپا نایستیم و بنشینیم. این کار احساس برابری بین گوینده و شنونده را تقویت می‌کند.
3) گوش‌دادن همدلانه: اصلی‌ترین و سخت‌ترین گام در گوش‌دادن فعال است. منظور از همدلی دیدن اوضاع و احوال از زاویه‌دید مخاطب است، به زبان ساده یعنی خودمان را جای دیگری بگذاریم.
4) حالت چشم‌ها و بدن حاکی از پذیرش و تلاش برای فهمیدن مخاطب باشد: به‌عنوان یک تمرین در خیال می‌توانیم تجسم کنیم که وقتی حرف می‌زنیم دوست داریم طرف مقابل چگونه بنشیند یا بدنش در چه حالتی باشد.
5) مثال خواستن: فقط پنجشنبه جلوی مهمان‌ها بود که احساس کردی تو را مسخره کردم یا قبلاً هم در رفتارم چنین چیزی را حس کردی؟.
6) انعکاس احساس و جمله‌بندی مجدد حرف‌های مخاطب: در این گام باید پرسش‌های به زبان نیامده مخاطب را حدس بزنیم. به‌عنوان مثال پس تو از اینکه برایت لباس انتخاب کردم، احساس کردی دارم نظرم را بهت تحمیل می‌کنم، درسته؟
منبع
راجرز، کارل و فارسون، ریچارد. (1397). گوش دادن فعال ، ترجمه محمدامین شریفی و پریسا پیشدادیان. تهران: نیوند.
 


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

دیدار مسئولان محیط زیست استان کرمانشاه با خانواده شهید احسان عزیزی

آتش سوزی منطقه حفاظت شده خائیز مهار شد

آغاز ساخت هزار نیروگاه خورشیدی برای مددجویان خراسان شمالی

تامین برگ توت؛ مشکل اصلی نوغانداری خراسان رضوی

ریشه شایعات انتشار اخبار ناصحیح است

کیفیت هوا در 5 منطقه مشهد پاک است

تعطیلی 1833 واحد صنفی توزیع مواد غذایی متخلف در مشهد

درخواست نماینده مردم مشهد از شهرداری برای عدم افزایش قیمت بلیت اتوبوس و مترو

10درصد بازرسی های یزد به معادن اختصاص می یابد

ادعای پزشکان ایتالیایی درباره کرونا/ ویروس یا باکتری، مسئله این است!

میکسر جان کارگر جوان را گرفت

کاهش 7 درصدی بودجه کمیته امداد خراسان شمالی در سال 99

مراسم ارتحال امام در مصلی بجنورد برگزار می‌شود

ظرفیت حج تمتع خراسان شمالی تکمیل شد/اعزام‌ها از تیرماه

افزایش ساخت و ساز غیرمجاز در روستاهای گناباد به یک معضل تبدیل شده است

وزش باد در خراسان رضوی ادامه دارد

مراکز جامع درمان اعتیاد استان البرز آماده بهره برداری شد

باید از بازار بورس برای واحدهای تولیدی و اقتصادی خراسان رضوی استفاده کنیم

برنامه‌های سالگرد ارتحال امام خمینی(ره) در خراسان رضوی مجازی برگزار می‌شود

مراسم بزرگداشت 14 و 15 خرداد در مساجد خراسان جنوبی برگزار می‌شود

شورای هماهنگی خدمات بهداشتی جامعه کار و تولید هرمزگان به عنوان برتر کشوری انتخاب شد

آموزش مجازی، چالشی با تاثیرات مثبت

عامل گرانی گوشت، خروج دام از خراسان رضوی است

راه‌اندازی بخش جراحی قلب اطفال بیمارستان فوق تخصصی رضوی

زایشگاه یوز ایران محیط‌بان کم دارد

35 هزار خانوار روستایی خراسان شمالی هیچ نوع بیمه‌ای ندارند

معامله سکه در بازار مشهد رونق گرفت

فعالیت سامانه تلفنی 141 راهداری خراسان رضوی استانی شد

ششمین دوره جشنواره فیلم کوتاه دانش آموزی «مدرسه» برگزار می شود

چهاردهمین رسته کسب و کارهای آسیب دیده از بیماری کرونا تعیین و ابلاغ شد

تشدید نظارت بر شرکت‌های بازاریابی شبکه‌ای در خراسان جنوبی

4820 بسته معیشتی ماه رمضان بین نیازمندان خراسان جنوبی توزیع شد

قصه ناشاد دانش‌آموزان کاشمری در استفاده از نرم افزار "شاد"

کیفیت هوای مشهد در وضعیت سالم قرار دارد

مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی اردبیل خبر داد: اجرای برنامه مشترک پیشگیری از آسیب های اجتماعی در محیط کار و تولید

تب بالا، مهم ترین علامت بیماری کاوازاکی

پلمب 117 مرکز در خراسان شمالی به علت عدم رعایت پروتکل های بهداشتی

صندوق پژوهش و فناوری خراسان جنوبی افتتاح می‌شود

بناهای غیرمجاز در زمینهای کشاورزی مشهد تخریب شدند

انبار کارخانه تولید مواد خوراکی در مشهد آتش گرفت

عناوین روزنامه‌های دوازدهم خرداد خراسان رضوی

یک دهم از اراضی منطقه حفاظت شده خائیز در آتش سوخت

استعمال قلیان در کلانشهر مشهد همچنان پر طرفدار است

خراسان رضوی 13 هزار خودروی فرسوده حمل کالا و مسافر دارد

بازگشایی 24 ساعته صحن‌های حرم مطهر رضوی

یزدانا گیاه بومی محلی از تیره میخکیان

طرح‌های بزرگ خراسان رضوی از محل صندوق توسعه ملی تامین مالی می‌شوند

راه‌اندازی بخش جراحی قلب اطفال در بیمارستان فوق تخصصی رضوی

غربالگری بیش از 50 هزار خانوار مشهدی در بسیج ملی مبارزه با کرونا

طرحهای بزرگ خراسان رضوی از محل صندوق توسعه ملی تامین مالی می‌شوند