پیام خراسان

آخرين مطالب

بازگشت به آغوش روستا مقالات

  بزرگنمايي:

پیام خراسان - بیرجند - مهاجرت معکوس و بازگشت به آغوش روستا حاصل تلاش‌هایی است که در سال‌های اخیر برای توانمند کردن جامعه روستایی و افزایش سطح امید به زندگی انجام شده و خراسان جنوبی نیز شاهد اثرات مثبت آن است.

خراسان جنوبی استانی است که در قسمت شرق کشور بیشترین مرز مشترک را با افغانستان دارد از همین رو روستاهای مرزی، نوار امنیتی برای این استان محسوب می‌شوند.
حدود 10 سال پیش زمانی که تازیانه‌های خشکسالی بر تن روستاها شدت گرفت طاقت مردم از این بیرحمی طبیعت طاق شد و کم‌کم بار سفر را به سوی شهرها بستند با امید اینکه شغل بهتر و رفاه بیشتری بیابند.

مدت زمان زیادی طول نکشید که چهره حاشیه شهرها به خصوص بیرجند که مرکز استان بود با ساخت چهاردیواری‌هایی که فقط حکم یک سرپناه برای مهمانان ناخوانده شهر را داشتند به یک باره تغییر کرد.
آن زمان بود که در آمارهای مسئولان، خالی از سکنه شدن یک هزار و 852 روستای استان اعلام و آژیر خطر مهاجرت از روستاهای خراسان جنوبی به صدا درآمد.
مسئولان و جامعه شناسان در این باره بر یک موضوع اتفاق نظر داشتند و آن این بود که خشکسالی 20 ساله متهم اصلی مهاجرت روستاییان به شهرها و کلان شهرها است.
این روند تا جایی پیش رفت که مهاجرت روستاییان به یکی از مشکلات اصلی خراسان جنوبی تبدیل شد زیرا با خالی شدن روستاها از سکنه، سطح امنیت در مرزهای این استان کاهش می‌یافت.
فعالان اجتماعی و نمایندگان مردم در مجلس شورای اسلامی مدام فریاد می‌زدند که مهاجرت روستاییان امنیت شرق کشور را تهدید می‌کند و اگر دولت به داد شرق کشور نرسد باید در آینده هزینه‌های سنگین‌تری برای امنیت این خطه پرداخت کند.
بیکاری نیز از علت‌های دیگر مهاجرت جوانان به شهرها اعلام شد و عده‌ای معتقد بودند که تا زمانی بیکاری به عنوان معضل اصلی در روستاها حل نشود هیچ تضمینی برای ماندگاری جمعیت در روستاها وجود ندارد.
نسخه‌ها برای مرهم گذاشتن بر این درد استان یکی پس از دیگری پیچیده شد کم‌کم مسئولان با وفاق جمعی و فارغ از هیاهوهای سیاسی به یک نقطه مشترک نزدیک شدند و آن این بود که چاره درد مهاجرت در ایجاد شغل برای روستاییان و افزایش سطح درآمد آنها است.
احیای هنرهای فراموش شده و بازگشت امید به روستاها
صنایع دستی یکی از برنامه‌های دولت برای رونق دوباره روستاها بود زیرا مسئولان و برنامه‌ریزان معتقد بودند که صنایع دستی نیاز کمی به آب دارد و رونق آن درآمد روستاییان را افزایش می‌دهد.
پروژه بین‌المللی ترسیب‌کربن، ابتکاری مشترک بین دولت جمهوری اسلامی ایران و برنامه عمران ملل متحد بود که از سال 2005 در منطقه حسین آباد شهرستان سربیشه، خراسان جنوبی اجرا شد.
این پروژه در راستای تحقق یکی از اولویت‌های توسعه دولت جمهوری اسلامی ایران یعنی مقابله با بیابانزایی و تخریب سرزمین و با هدف توسعه یک مدل مدیریت مشارکتی و احیای اقتصادی منابع طبیعی تخریب شده در مناطق خشک و نیمه خشک طراحی شد.
اما نتایج آن در محرومیت‌زدایی، کاهش فقر، بهبود وضعیت اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، کاهش آثار مخرب خشکسالی نمود پیدا کرد لذا زمینه گسترش آن به سایر نقاط استان و حتی کشور فراهم شد.
اجرای طرح ترسیب‌کربن در روستای سربیشه موجب شد تا یکی از عروسک‌های بومی منطقه احیا و به کانون درآمدزایی برای خانوارهای روستایی تبدیل شود.
احیای صنعت «توبافی» و تولد دوباره آن در روستای خُراشاد بیرجند هم موجب شد که تا هنر 300 ساله دوباره رونق بگیرد و بعد از مدتی کوتاه روستاییان مهاجرت کرده، به خراشاد بازگشت کنند و چراغ خانه‌ها روشن شود.

احیای توبافی و بازگشت جمعیت به خراشاد باعث جهانی شدن این روستا با عنوان توبافی شد و اینگونه دوباره زندگی در روستا جریان یافت.
بعد جهانی شدن این روستا بسیار از اهالی با احیای خانه‌های پدری خود به دنبال راه اندازی اقامتگاه بوم‌گردی رفتند.
مسکن محرومان، امید خانه‌دار شدن روستاییان
ساخت مسکن محرومان نیز انگیزه‌ای برای بازگشت مردم به روستا شده است. 10 هزار واحد مسکونی محرومان براساس تفاهم‌نامه سال گذشته سازمان برنامه و بودجه، کمیته امداد امام خمینی (ره) و بنیاد مسکن انقلاب اسلامی در استان خراسان جنوبی ساخته می‌شود که سهم کمیته امداد و بنیاد مسکن هر کدام پنج هزار واحد است.

ساخت این تعداد واحد مسکونی توسط کمیته امداد و بنیاد مسکن در فازهای مختلف از ابتدای امسال آغاز شد.مدیرکل بنیاد مسکن انقلاب اسلامی خراسان جنوبی گفت: از ابتدای امسال تاکنون 112 واحد مسکن محرومان در استان به بهره‌برداری رسیده و 100 واحد مسکونی دیگر آماده افتتاح است.
سوخت مرزنشینان و اثر آن در بازگشت به روستا
اتفاق دیگری که موجب بازگشت مردم به روستاها شد ابتکاری بود که از سوی استاندار خراسان جنوبی اعمال شد.
با افزایش سهمیه فروش سوخت در مناطق مرزی خراسان جنوبی، آن دسته از کسانی که به دلیل مشکل معیشت روستاها را ترک کرده بودند، خواهان بازگشت به زادگاه خود شدند.
استاندار خراسان جنوبی در این خصوص به خبرنگار ایرنا گفت: یکی از مشکلات استان خالی شدن روستاها از سکنه بویژه در نوار مرزی است که ‌ برای رفع مشکل معیشت مرزنشینان اسفند ماه سال گذشته در تعامل با وزارت نفت سهمیه فروش سوخت مرزنشینان این استان 15 برابر افزایش یافت که در نتیجه آن مرزنشینان ظرف یک ماه معادل هفت سال از محل فروش سوخت یعنی برابر هفت میلیارد تومان درآمد کسب کردند.
محمد صادق معتمدیان افزود: تداوم این رویه در ماه‌های ابتدایی امسال سبب مهاجرت معکوس در این روستاهای مرزی شده است.
وی با یادآوری اینکه کم‌آبی سبب شده تا یکهزار و 700 روستا در نوار شرقی استان خالی از سکنه شود، اظهار داشت: با این وجود هنوز 41 درصد از جمعیت 768 هزار نفری استان را روستاییان تشکیل می دهند.
استاندار خراسان جنوبی در عین حال با اعلام اینکه روستاهای استان در بحث زیرساختی مشکلات زیادی ندارد، گفت: ایجاد اشتغال خواسته اصلی مردم است تا معیشت آنها سامان یابد و در روستاها بمانند.
تسهیلات اشتغال پایدار، راهی برای پایداری جمعیت روستاها
یکی دیگر از اقداماتی که باعث بازگشت و مهاجرت معکوس به روستاها شده بود برنامه دولت در اعطای تسهیلات اشتغال روستایی و عشایری است.
تسهیلات اشتغال روستایی و عشایری نرخ بیکاری را در روستاها کاهش داد و سهم اشتغال روستایی را در سبد اشتغال کشور بالا برد.
به گفته معاون توسعه روستایی و مناطق محروم نهاد ریاست جمهوری، خراسان جنوبی از نظر کیفیت طرح اشتغال پایدار روستایی و عشایری را به خوبی اجرا و در این زمینه خیلی موفق عمل کرده به طوری که از استان‌های خوب در سطح کشور است.
محمد امید در جریان سفری که چند ماه پیش به خراسان جنوبی داشت، عامل اصلی ماندگاری مردم در روستاها را کار و اشتغال دانست و گفت: منابع تسهیلات اشتغال پایدار روستایی و عشایری توفیقات خوبی را برای روستاها در پی داشته و اعتقاد ما این است که باید این منابع حداقل پنج سال ادامه یابد.
وی افزود: 200 میلیارد تومان تسهیلات برای توسعه طرح‌های اقتصادی و اشتغال روستایی خراسان جنوبی اختصاص خواهیم داد و در بخش ارتقای زیرساخت‌های این استان نیز کمک خواهیم کرد و تلاش بیشتری در این زمینه خواهیم داشت.
معاون توسعه روستایی و مناطق محروم نهاد ریاست جمهوری اظهار داشت: در زمینه واردات دام، طرح پرورش شتر، طرح گلخانه، طرح صنایع دستی می‌توانیم از محل این منابع مازاد بر اعتبارات استان کمک کنیم و مشکلی نداریم، خراسان جنوبی جزو استان‌های هدف این طرح است که همه باید کمک کنیم.
وی بیان کرد: کمیته امداد خراسان جنوبی از جمله استان‌های پیشتاز در زمینه اشتغال مددجویان است و خراسان جنوبی در زمینه فرش دستباف جزو استان‌های خیلی خوب کشور است که خرید تضمینی فرش این استان حرکت خیلی خوبی است.
سرمایه گذاری در حوزه معدن راهکاری برای پایداری جمعیت
مدیرکل امور روستایی و شوراهای استانداری خراسان جنوبی نیز یکی از مهمترین اقداماتی که از سال 94 تاکنون در بحث تقویت روستاها انجام گرفته را اعطای تسهیلات به متقاضیان اشتغال عنوان کرد و گفت: یکی از اهداف این تسهیلات کمک به معیشت پایدار و نگهداشت جمعیت بوده است.
عالیه خواجوی در گفت و گو با خبرنگار ایرنا افزود: خراسان جنوبی نیز در بحث اشتغال پایدار روستایی که تسهیلات آن از سال 96 آغاز شد عملکرد خوبی داشته و جزو 10 استان برتر در جذب تسهیلات بود.
وی با اشاره به علمکرد دولت در حوزه زیرساخت و عمران روستاها نیز گفت: این موضوع نیز علاوه بر ایجاد در آمد پایدار، انگیزه‌ای برای بازگشت به روستاها بوده است.
مدیرکل امور روستایی و شوراهای استانداری خراسان جنوبی اضافه کرد: توجه دولت به ساخت مسکن مقاوم با اجرای طرح مسکن محرومان موضوع دیگری است که در توسعه روستاها و بازگشت جمعیت اثرگذار بوده است.
وی به پیگیری‌های جدی استاندار برای ورود ستاد فرمان اجرایی امام‌(ره) به سرمایه‌گذاری در طرح‌های اشتغالزایی اشاره کرد و گفت: در سفر اخیر رئیس ستاد فرمان اجرایی امام(ره) تبدیل شدن خراسان جنوبی به هاب منطقه‌ای شتر هدف‌گذاری شد.
خواجوی ادامه داد: در قالب این تفاهم‌نامه شهرستان‌هایی که استعداد پرورش شتر را دارند از ظرفیت ستاد اجرایی فرمان امام‌(ره) برای موضوع اشتغال استفاده می‌کنند.
وی با بیان اینکه خراسان جنوبی پتانسیل‌های مختلفی در حوزه معادن، کشاورزی، صنایع دستی و غیره دارد گفت: به خصوص درحوزه معادن نیاز است که سرمایه‌گذاری ویژه صورت گیرد تا ضمن جلوگیری از خام‌فروش با رونق اشتغال روستاییان به پایداری جمعیت کمک کرد.
مدیرکل امور روستایی و شوراهای استانداری خراسان جنوبی اضافه کرد: حوزه گردشگری نیز یکی از ظرفیت‌هایی است که می‌توان به خصوص برای نقاط روستایی استان برنامه‌ریزی کرد تا از این طریق به توانمند شدن جامعه روستایی نزدیک شد.
وی با بیان اینکه هنوز آمار مشخصی از بازگشت جمعیت به روستاها در دست نیست اظهار داشت: نتیجه اقدامات انجام شده در سرشماری آینده بیشتر به چشم می‌آید اما برآوردها حاکی از آن است که تاکنون برخی از روستاها که از طرح‌های دولت استقبال کرده‌اند در پذیرش مجدد جمعیت موفق بوده‌اند.
9893 * 6054


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

خراسان شمالی راه بر تکرار حادثه شین آباد بست

طلای سرخ به نام ایران به کام خارجی ها/ طرح های طلایی خاک می خورد

کوچ شبکه مخابرات از زندگی عشایر سبزوار

گزارشگران فساد در برزخ تنبیه یا تشویق

ماجرایی به نام FATF

تلخ‌وشیرین این روزهای زعفران‌کاران/ از افت قیمت‌ تا افزایش محصول

پنجه طلایی‌های تربت حیدریه

خور؛ دریچه‌ای رو به کویر

حکایت یاقوت سرخ مه‌ولات و دشواری‌های پیش‌رو

در شرایط تَر سالی قرار نگرفته‌ایم

مزارع آرمانی زعفران از آرزو تا واقعیت

مسمومیت دارویی و غذایی؛ راهکار چیست؟

گریز آهوی شرقی از چنگال نابودی

خراسان رضوی و مخاطره سیلاب در خشکسالی

پاکبانی حریم رضوی

چگونه با سیل مواجه شویم؟

گلایه مردم خراسان شمالی از برخی کمبودها در حوزه بهداشت و درمان

عناب؛ میوه‌ای که آرامت می‌کند

آیا برای مواجهه با تغییرات اقلیمی آماده‌ایم؟

روزگار سیاه زرشک/ تیغ هایی که بر دل کشاورزان می خورد

تا ابد با تو می مانم روایت زندگی همسر یک جانباز

"شهر پیاده‌مدار" حق فراموش شده شهروندان

هنرهایی که رنگ احیا می‌گیرند

مزارع سرخ ؛ مقصد گردشگری پاییزی

عاشقانه هایی از جنس دلتنگی/ کاش ماهم کربلایی می شدیم

پزشکان مشهد و نصب کارتخوان در مطب

پوسیدگی پیاز زعفران خسارتی در کمین کشاورزان

در مسیر حقیقت، در مسیر حسین(ع) + عکس

نگاهی به فعالیت معین اقتصادی در منطقه مرزی باجگیران

آیا بیرجند پاکیزه‌ترین شهر ایران است؟

خمیدگی تاکداران خراسان شمالی در برابر مشکلات فروش انگور

پیشتازی خراسان رضوی در تولید لواشک سنتی

اهمیت مدیریت تعادل بین کار وزندگی

مردان و جوانان قربانی شیوع بیماریهای قلبی

آیا ما مردم «بی‌حالی» هستیم؟

زخم‌ کهنه بر پیکره بازار عناب‌

‌آرزوهایی که با تدبیر رنگ واقعیت می‌گیرند

گردوی خراسان رضوی در انتظار تحول

تور خبری در روستای جهانی «توبافی»

بازگشت به آغوش روستا

دغدغه پرستاران مشهد و وعده‌های نویدبخش مسئولان

ازدواج به وقت پیری

تعهد فراموش شده

روش‌های مقابله با بحران کم‌آبی در سنگاپور

استخری که نه آب دید و نه شناگر

ورود به دنیای زبان‌آموزی با گام فرهنگی

خلق حماسه بی بدیل دفاع مقدس در سایه دین باوری

سید ساجدین (ع)، پیشوایی با سلاح دعا

گام دوم بوم‌بازار

همسران آزاده و دوران تنهایی