پیام خراسان

آخرين مطالب

دانشجویان اثرگذاری گذشته در عرصه سیاسی را ندارند سياسي

  بزرگنمايي:

پیام خراسان - مشهد- یک کارشناس امور سیاسی گفت: دانشجویان تاثیرگذاری گذشته در عرصه سیاسی را ندارند و جنبش‌ دانشجویی به معنای واقعی وجود ندارد.

محدثه جزایی عصر شنبه در نشستی با عنوان "بررسی سیر تحولات مطالبات دانشجویی در ایران" که در دفتر بنیاد امید ایرانیان در مشهد برگزار شد گفت: جنبش یک مفهوم اجتماعی است که تعاریف متفاوتی برای آن مطرح شده است، هر حرکت اجتماعی و هر گردهمایی جمعی را نمی‌توانیم جنبش اطلاق کنیم. جنبش‌های اجتماعی یک سری ویژگی‌های مشخص دارند.
این کارشناس سیاسی افزود: جنبش‌های اجتماعی اهداف مشخصی دارند و برای رسیدن به آن اغلب سازمان یافته نیستند، جنبش‌ها باید از یک طرف هدفشان لغزان بوده و خیلی آشکار و مشخص نباشد، از طرف دیگر باید خارج از حوزه نهادهای رسمی اقدام کنند.
وی ادامه داد: دانشجویان قشر جوان جامعه هستند که پیشروتر از سایرین در حوزه مطالبات عمل می‌کنند، ویژگی‌هایی که به طور عمومی برای دانشجویان تعریف می‌شود، شامل صداقت و آزادگی است یعنی کسانی هستند که اغلب وابستگی‌های شخصی و فردی، عاطفی، نهادی یا سازمانی در آنها چندان تعریف شده نیست، ترس از چیزی ندارند و شجاعت آنان نسبت به کسانی که از آنها سن بیشتری داشته و موقعیت‌های دیگر دارند، خیلی بیشتر است.
جزایی گفت: مطالبات دانشجویی چند دسته هستند، یا کارکردگرایانه و به دنبال احیای کارکردهای اصلی دانشگاه در حوزه آموزش و پژوهش هستند، اما برای اینکه یک جنبش دانشجویی تبدیل به یک جنبش اجتماعی شود، باید ویژگی رهایی بخش و انقلابی داشته باشد، یعنی تلاش کند ساختارهای موجود را تغییر دهد، مخالف وضع موجود موضع بگیرد و ساختارهای رسمی را به رسمیت نشناسد در این صورت می‌تواند اثرات جدی بر جامعه بگذارد.
وی افزود: امروز مطالبات دانشجویی نه آن حالت انقلابیگری رادیکال و از هم گسیخته را دارد و نه آن شکل منفعل و واکنشی که فقط مطالبات صنفی خود را طلب می‌کند داراست، در واقع مطالبات دانشجویی امروزه به صورت یک عرصه نمادین درآمده است.
وی ادامه داد: از آنجا که جنبش دانشجویی باید سعی کند این عرصه عمومی را دائمی و به صورت مستمر گسترده کند، طبیعی است که گروه‌های اقتدارگرا در هر نظام سیاسی سعی دارند این عرصه را محدود کنند.
این کارشناس سیاسی گفت: جنبش دانشجویی در صورتی موفق و اثرگذار است که به صورت مستمر و پویا سعی کند عرصه عمومی را از آن خود کند یعنی یک دایره اقدامات و اختیارات افرادی را که در نهادهای مدنی هستند گسترش دهد، در درون این جنبش، مطالبات صنفی و رهایی بخشی نیز هست که بیشتر وجه نمادین و سمبولیک را مدنظر دارد.
وی افزود: جنبش دانشجویی بعد از شهریور 1320 که متفقین به ایران حمله کردند و حکومت مرکزی ازهم فروپاشید همراه با گروه‌های چپ و مارکسیستی شکل گرفت، در سال 1313 دانشگاه تهران و چند دانشگاه دیگر افتتاح شد اما دانشگاه‌ها آنقدر گسترده و تعداد دانشجویان آنقدر زیاد نبود که بتوان از جنبش‌های دانشجویی سخن گفت.
وی ادامه داد: از سال 1320 به بعد که حزب توده و کمونیست‌ها در ایران پایگاه‌هایی داشته و از این فضای باز سیاسی ایجاد شده توانستند عضوگیری کنند، جنبش‌های دانشجویی به صورت خیلی محدود در همین دانشگاه‌ها شروع شد اما اوج آن در سال 1332 بعد از کودتای 28 مرداد و شکل گیری تظاهرات دانشجویی در 15 آذر ماه همان سال به بهانه ورود نیکسون به ایران بود که منجر به شهادت سه دانشجو شد و آن روز را روز دانشجو نامگذاری کردند.
این کارشناس سیاسی گفت: جنبش‌های دانشجویی به صورت جدی در دهه 50 شمسی بوجود آمد، وقتی دانشگاه‌ها گسترده تر شدند، دانشجویان خارج از کشور توانستند نشست‌های خود را برگزار کنند و همه دانشجویان با استفاده از نشریات و فضای باز سیاسی آن زمان، بخصوص در سال 1356 توانستند همدیگر را پیدا کنند و ارتباطاتی با یکدیگر برقرار نمایند و خواسته خود مبنی بر مبارزه با استبداد داخلی را به صورت بلند فریاد بزنند.
وی افزود: جنبش دانشجویی در سال 1357 که به پیروزی انقلاب ختم شد، جنبشی متشکل از همه گروه‌های سیاسی در بطن جامعه تحت عنوان مارکسیست‌های انقلابی، مارکسیست‌های جوان، ملی – مذهبی‌ها، مذهبی‌ها، اسلام گرایان و حتی گروه مجاهدین در دانشگاه بود و دانشگاه تبدیل به عرصه عملی و سنگربندی همان گروه‌ها در کنار هم شد.
وی ادامه داد: مطالبه اساسی که جنبش دانشجویی در سال‌های 1356 تا 1358 داشت، مبارزه با استعمار، استقلال ایران و رفع وابستگی از آمریکا بود که واقعه تسخیر سفارت آمریکا مهر پایانی برای این خواسته شد زیرا تقریبا نماد عینی تحقق خواست دانشجویی به شمار می‌رفت.
این کارشناس امور سیاسی گفت: در سال‌های 1358 تا 1368، فشار روانی و نظامی جنگ تحمیلی باعث غیرفعال شدن جنبش دانشجویی شد، اما در سالهای 1368 تا 1376 که دوران سازندگی با ریاست جمهوری آقای رفسنجانی بود، نطفه‌های جنبش دانشجویی شکل گرفت و گروه ها و انجمن‌های اسلامی شروع به رشد و گسترش یافت.
وی افزود: در این دوره که نیاز کشور در احیای اقتصاد و بازسازی زیرساختها بود، تمرکز دولت آقای رفسنجانی و حکومت و کابینه بر روی الزامات اقتصادی قرار داشت لذا مجبور شدند فضای سیاسی را کمی محدودتر و بسته تر نگهدارند، این بستگی فضای سیاسی باعث شد مطالبات دانشجویان از اقتصاد به سوی سیاست میل کند، یعنی طردشدگی و محروم شدن آنها از مشارکت در فضای سیاسی آنها را به سوی سیاسی شدن پیش برد.
جزایی ادامه داد: این سیاسی شدن خود را در شعارهای عدالت خواهانه نشان داد لذا دانشجویان شروع به مخالفت کردند که اوج این مخالفتها در سال 1375 بود و به دنبال آن انجمن های اسلامی نسبت به دادن بیانیه‌ها و شب نامه‌ها اقدام کردند که همه اینها سکویی برای پرتاب دانشجویان به سوی دوم خردادماه سال 1376 بود.
وی گفت: مطالبات جمع شده دانشجویان و خلاء ایجاد شده در کشور باعث شد مردم توسعه سیاسی و جامعه مدنی را بخواهند که در سال 76 خود را در رای به آقای خاتمی نشان داد.
وی افزود: جنبش دانشجویی در طول این دوران به اهداف خود مبنی بر کنار زدن استعمار، استقلال و تمامیت ارضی ایران و برخورداری از یک جامعه باز از نظر سیاسی رسیده بود، آن جامعه مدنی که آقای خاتمی در شعارهایش وعده داده بود، مطبوعاتی که به صورت گسترده چاپ و به فروش می‌رسید آگاهی سیاسی مردم را افزایش داده بود و رئیس جمهوری وقت حرف از گفت و گوی تمدن‌ها می‌زد.
جزایی اظهار داشت: جنبش دانشجویی از سال 1376 و سال‌های بعد از آن با اینکه به خواسته‌های خود رسیده بود، فضا برای بیان مطالباتش فراهم شده بود، ناگهان به حجم مطالبات خود افزود و این مطالبات از حالت کارکردگرایانه خارج شد و به جای اینکه با همراهی دولت و نظام و نهادهایی که وجود داشت به خواسته‌های خود برسد، در عمل خود را در برابر نظام سیاسی قرار داد، نه تنها از رهبر اصلاحات که رییس جمهوری بود، روی برتافت بلکه خود را به صورت عمده در برابر ولایت قرار داد، بیان نقدهای تند و گزنده را نسبت به حاکمیت و رییس جمهوری آغاز کرد.
وی گفت: همه این عوامل باعث شد حمایت از جنبش دانشجویی برای نظام هایی که میانه رو بودند خیلی دشوار شود، این گونه بود که حادثه "کوی دانشگاه" در سال 1378 اتفاق افتاد و آن موقع بود که دستاوردهای خود طی سالهای قبل را از دست داد.
این کارشناسی امور سیاسی افزود: از سال 1384 تا سال 1389 صرف نظر از نوع نگاه حاکمیت و در واقع کابینه آقای احمدی نژاد، اتفاق فرخنده ای برای دانشگاه‌ها رخ داد، تعداد دانشگاه‌ها 2 یا سه برابر شد، تعداد دختران دانشجو افزایش یافت، سیاست‌های آموزش عالی در دانشگاه‌ها دگرگون شد.
وی ادامه داد: در این مدت نهادهایی که در دانشگاه‌ها بودند مثل انجمن‌های اسلامی و دفتر تحکیم وحدت به چند شاخه تقسیم شد و بعد انجمن‌های موازی شکل گرفت و در نهاد دانشگاه یک تکثر بوجود آمد، این مهم صدای واحد را از آنها گرفت و چند صدا در مقابل آنها بوجود آورد، از طرفی این حجم گسترده از دانشجویان و دانشگاه‌ها باعث انفعال و خمودگی جنبش دانشجویی شد.
وی گفت: در دوره آقای احمدی نژاد فعالیتهای دانشجویی دچار رخوت و خمودگی شد، با وجود زیاد شدن انجمن‌ها، مطالبات دانشجویی بیشتر صنفی و کارکردگرایانه شد، این نه تنها انقلابی و اعتراضی نبود، بلکه بیشتر عرصه مدنی با نظام سیاسی در رقابت و کشمکش بود تا اینکه به ضرر دانشجویان، کوچک و کوچکتر شد.
جزایی افزود: تا سال 1392 با دادن شعارها و وعده‌های آقای روحانی، دوباره روح امید به جنبش دانشجویی دمیده شد اما اتفاقی که در سال 92 افتاد فقط محدود به همان انتخابات شد و دانشجویان بعد از آن نتوانستند صدای واحد داشته باشد، تکثر دانشگاه‌ها و دانشجویان باعث شد مطالبات پراکنده داشته باشند و نتوانند مثل گذشته اثرگذار بوده و خواسته خود را بیان کنند.
وی اظهار داشت: کسانی که امروز در اعتراضات اخیر به عنوان دانشجو دستگیر شدند دیگر مثل سال‌های 56 و 58 و 76 و 78 به عنوان یک دانشجوی بازداشتی از آنان یاد نمی‌شود بلکه به عنوان یک شهروند با آنان رفتار می‌شود.
وی گفت: این وضعیت فقط به جنبش دانشجویی اختصاص ندارد بلکه در همه نهادهای مدنی قابل مشاهده است، امروز روشنفکران در دانشگاه‌ها، نهادها و احزاب خود را کنار کشیدند و منتظرند وقایع و رخدادها شکل بگیرد و بعد پا به عرصه بگذارند، این ضعف بزرگی است که به ضعف‌های نهادهای مدنی و اثرگذاری آنها بازمی‌گردد.
این کارشناس امور سیاسی افزود: علت خمودگی جامعه مدنی ایران و خموشی جنبش‌ها، سیاسی است، در ایران در هر برهه از زمان که شاهد یک اقتدار مرکزی قدرتمند و تمرکزگرا بودیم، جنبش‌های دانشجویی را ساکت و آرام می‌بینیم.
وی ادامه داد: در شرایط کنونی جنبش‌ها در حال تغییر هستند و ناجنبش‌ها در حال شکل‌گیری می‌باشند، لذا باید دانشجویان با شکل جدید این جنبش خود را همسو سازند.
وی گفت: در سال‌های اخیر هیچ جنبش اجتماعی شکل نگرفته بلکه جنبش‌های سیاسی تبدیل به ناجنبش‌ها شدند و آنها را توده‌های مردم مدیریت می‌کنند که این ناجنبش‌ها منشاء تغییر و تحولات در جامعه خواهند شد.
برچسب‌ها
مشهد دانشجو خراسان رضوی مشارکت سیاسی


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

فرزند پروری سبز، پرورش کودک دوستدار محیط‌زیست

حق با کدام است؟ بانک‌ها یا بخش تولید

چگونه با پوشیدن ماسک احساس یکدیگر را درک کنیم؟

ایجاد پنجره واحد کسب‌وکار لازم است، اما کافی نیست

واژگونی خودروی سواری 405 در محور بردسکن به طبس یک کشته برجای گذاشت

یک کشته و 13 مصدوم در حادثه انفجار مخزن کارخانه تبرک

دستگیری عامل انتشار فیلم امر به معروف مأمور انتظامی خراسان شمالی

استاندار خراسان شمالی: رسانه‌ها، خدمات نظام را بازگو کنند

11 رکورد در مجتمع فولاد خراسان به ثبت رسید

مطالعه احداث منطقه گردشگری سد فریمان آغاز شد

عزمی در وزارت فرهنگ برای حل مشکلات خبرنگاران وجود ندارد

تشکیل جلسه شورای عالی شهرسازی با دستور کار ساختمان ریاست جمهوری

2 کشته و مجروح بر اثر واژگونی خودروی سواری در محور بردسکن به طبس

جان باختن 2 نفر دیگر از بیماران کرونایی در خراسان جنوبی

سریال های فانتری که یادآور جذابیت سریال بازی تاج و تخت است + عکس

تفاهمنامه همکاری شهرداری نیشابور با دانشگاه فردوسی مشهد

انتقاد به معنای زیر سوال بردن خدمات نظام و حاکمیت نیست

دستورالعمل نحوه برقراری مزایای غیرمستمر کارکنان شهرداری تهران؛ در آستانه تدوین

کشف 2 تن سنگ معدن و اخبار دیگر کوتاه در خراسان شمالی

نصب سایه‌بان‌های چادری در صحن‌های حرم مطهر حضرت امام رضا (ع)

روزانه 2 تن زباله در شهر زیارت شیروان جمع آوری می‌شود

نماینده وزارت بهداشت از زندان‌های خراسان رضوی بازدید کرد

رضایت مسکو از نتایج آزمایش واکسن کرونای روسی بر روی بیماران

انفجار مخزن یک کارخانه در چناران یک کشته و 13 مجروح داشت

49 هزار تن گندم به نرخ تضمینی در تربت‌جام خریداری شد

مسافران مترو تهران با وجود تعلیق طرح ترافیک کم نشدند

پروازهای ماهان جایگزین برنامه‌ لغوشده آسمان در بجنورد

درمان بیماری‌های سخت را به خاطر ترس از کرونا رها نکنیم

اما و اگرهای لغو محدودیت ارتفاع در جماران

پرداخت بیش از 700 میلیون تومان یارانه به نشریات خراسان شمالی

مشارکت 16 میلیارد ریالی مردم خراسان شمالی به نیازمندان در عید قربان

نقش خبرنگاران در مبارزه با کرونا قابل تقدیر است

افتتاح پروژه گازرسانی به 77 روستای استان خراسان رضوی

شاید هرگز سلاح جادویی برای مقابله با کرونا وجود نداشته باشد

10 علامت احتمالی بیماری‌های خود ایمنی

جشنواره کتاب ادینبورگ با امضاهای آنلاین برگزار می‌شود

97 درصد روستائیان مشهد از نعمت گاز برخوردارند

جهاددانشگاهی از نخستین مراکز پژوهشی فعال در حوزه قارچ‌های دارویی+فیلم

تردد 400 هزار خودروی فرسوده در شهر تهران

درخشش دانشجویان دانشگاه فردوسی مشهد در مسابقات جهانی ریاضی

تشکیل 8700 پرونده تخلف صنوف خراسان رضوی

مراکز درمانی بهای خدمات جمع‌آوری پسماند پزشکی را پرداخت نمی‎‌کنند

پارکینگ‌های حرم رضوی جمع‌آوری می‌شوند

پیگیری وضعیت دوچرخه‌سواری بانوان در خراسان رضوی

دوچرخه‌سواری بانوان در محل‌های مشخص شده ایرادی ندارد

تهران صاحب 26 سامانه هشدار سریع زلزله می‌شود

2600 کامیون ترانزیت در مرز دوغارون منتظر ورود به افغانستان هستند

100 زوج مدافع سلامت در مشهد به بیماران کرونایی خدمت می‌کنند

سرپرست اداره کل تعاون، کار و رفاه آذربایجان شرقی: اهداف و منویات جهش تولید با هم افزایی فعالان اقتصادی محقق می شود

پرداخت بیش از 130 میلیارد ریال تسهیلات حمایتی به کسب وکارهای آسیب دیده در همدان