پیام خراسان

آخرين مطالب

کشاورزی خراسان رضوی سربلند در حصار چالش‌ها مقالات

کشاورزی خراسان رضوی سربلند در حصار چالش‌ها
  بزرگنمايي:

پیام خراسان - مشهد- خطه زرخیز خراسان رضوی از دیرباز در حوزه کشاورزی سرآمد و شهره بوده و در زمینه تولیدات این بخش به عنوان یکی از استان‌های مهم و پیشرو کشور شناخته شده‌ است و این درحالی است که مشکلات و چالشهای این بخش در اشکال مختلف وجود دارد.

بخش کشاورزی خراسان رضوی با سهم 40 درصدی از کل ارزش تولید ناخالص این استان به عنوان یکی از پایه‌های اقتصادی و حیاتی خطه خراسان رضوی محسوب می‌شود که هر سال در بخشهای زراعی، دامی و باغی نه تنها رشد و افزایش بهره‌وری را تجربه می‌کند بلکه سهمی بسیار در تامین و تولید محصولات مورد نیاز سایر استانها نیز دارد.
رتبه نخست کشور در تولید زیره و مقام نخست در تولید گوشت قرمز، رتبه دوم در تولید تخم مرغ، مقام سوم در تولید شیر و مقام چهارم در تولید گوشت مرغ نشان از جایگاه این استان در حوزه کشاورزی و دام و طیور است و ظرفیتهایی چون 15.8 میلیون واحد دامی و تولید سالانه بیش از یک میلیون و 400 هزار تن محصول در حوزه دام و طیور و رتبه برتر کشور در این بخش تنها بخشهایی از ظرفیت‌های این استان در حوزه کشاورزی و دامپروری است.
همچنین این استان دارای یک ‌میلیون هکتار سطح زیر کشت انواع محصولات زراعی و باغی آبی و دیم با هشت میلیون تن انواع محصولات است. این استان مقام نخست کشور در تولید زعفران، رتبه دوم در تولید پسته، رتبه سوم در تولید انار و مقام چهارم کشور در تولید انگور را هم در اختیار دارد.
خراسان رضوی با 8.1 درصد جمعیت کشور 6 میلیون و 434 هزار و 501 نفر جمعیت در قالب 2 میلیون و 450 هزار و 916 خانوار دارد که یک میلیون و 733 هزار نفر از این جمعیت در روستاهای استان سکونت دارند.
آب پاشنه آشیل کشاورزی خراسان رضوی
رییس سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی در این زمینه گفت: بیش از 98 درصد از تولید محصولات کشاورزی خراسان رضوی وابسته به منابع آب زیرزمینی است و تنها دو درصد کشت استان به صورت دیم است.
محمدرضا اورانی افزود: سطح زیرکشت سبزی و صیفی‌جات در استان 67 هزار هکتار است که حدود 50 هزار هکتار مربوط به کشت سبزیجات و جالیز است و میزان تولید در این سطح زیرکشت برابر با پنج هزار هکتار کشت گلخانه‌ای است.
وی ادامه داد: میزان تولید در هر هکتار گلخانه 10 برابر کشت آبی است و هر هکتار گلخانه برای 10 نفر اشتغال مستقیم و غیر مستقیم ایجاد می کند.
رییس سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی گفت: تا کنون 374 هکتار کشت گلخانه ای در خراسان رضوی اجرا شده است که این رقم در سال 92 حدود 118 هکتار بود.
اورانی افزود: تعهد ابلاغی استان خراسان رضوی در بخش ایجاد کشت گلخانه‌ای در سال کنونی 225 هکتار است.
وی ادامه داد: استان خراسان رضوی در اقلیم خشک و نیمه خشک واقع شده است و در تراز منفی سفره های آب زیرزمینی بیشترین سهم را در کشور را دارد از این رو باید به سمت کشت‌های گلخانه‌ای تغییر رویکرد دهد.
ضرورت توسعه صنایع تبدیلی
با توجه به مزایای متعدد صنایع تبدیلی از جمله ایجاد اشتغال، فرآوری و افزایش مدت مصرف محصولات کشاورزی، کاهش هزینه‌ها و هدررفت محصولات کشاورزی، توسعه و گسترش این صنایع راهی در جهت رشد اقتصادی در راستای اجرای اقتصاد مقاومتی و البته تقویت ارتباطات میان بخش‌های صنعت و کشاورزی است.
صنایع تبدیلی از میزان بیکاری­‌های دائمی و فصلی در مناطق روستایی کم کرده و زمینه مناسب برای توسعه بخش کشاورزی را فراهم می‌کند که به افزایش تولیدات، بهره‌وری، ایجاد فرصت­ های شغلی، تامین نیازهای اساسی، پیوند با دیگر بخش ­های اقتصادی و کاهش نابرابری‌ های منطقه‌ای منجر می‌شود.
به همین دلیل است که صنایع تبدیلی را پیش نیاز راهبرد صنعتی شدن و تامین کننده امنیت غذایی در کشور می‌دانند زیرا این صنایع می‌تواند از نقش تامینی مواد غذایی و نیز امنیت غذایی بالایی برخوردار باشد.
به گفته کارشناسان و صاحبنظران، صنایع غذایی بیش از 85 درصد صنایع تبدیلی و تکمیلی مربوط به بخش کشاورزی را به خود اختصاص داده است و با توجه به آثار مستقیم و غیرمستقیمی که این صنایع از نظر تولید و اشتغال در بخش کشاورزی بر جای می‌گذارد در حقیقت موجب رشد و شکوفایی اقتصاد در سطح کلان شود.
اهمیت صنایع تبدیلی و تکمیلی بخش کشاورزی را زمانی بیشتر می‌توان دریافت که توجه شود پس از صنایع سنگین، صنایع غذایی از نظر وسعت و گستردگی، دومین مقام را در جهان داراست و صنایع غذایی راهبردی، غلات، قند، لبنیات و روغن را نیز در بر می گیرد.
بسیاری از محصولات کشاورزی دارای زمان تولید و مصرف محدودی هستند و تولید یا برداشت محصولات این بخش معمولا در یک زمان مشخص و کوتاه صورت می گیرد ولی مصرف در زمان طولانی‌تری صورت می‌گیرد و صنایع تبدیلی می‌توانند با حفظ و نگهداری محصولات، در آنها به گونه‌ای تغییر و تبدیل ایجاد کنند که امکان مصرفشان در طی سال میسر باشد.
با این ویژگی‌ها می‌توان گفت که صنایع دستی در فرآیند توسعه کشور نقشی کلیدی دارند و توجه بیشتر به این صنایع تسریع در رشد و توسعه کشاورزی و اقتصادی را موجب می‌شود.
رییس انجمن صنایع تبدیلی خراسان رضوی ارتقای صنایع تبدیلی در راستای ارزآوری و رهایی از اقتصاد تک محصولی نفت محور را موثر دانست و گفت: تسهیل فعالیت سالم، مولد، اشتغال آفرینی، جلوگیری از تولید ضایعات کشاورزی و مهاجرت روستاییان به شهرها از جمله مزایای صنایع تبدیلی برای کمک به بخش کشاورزی و اقتصاد کشور است.
علیرضا بوستانی افزود: بار مشکلات بخش کشاورزی بر دوش صنایع تبدیلی قرار گرفته است به این معنا که محصولات کشاورزی در مورد میزان و نوع استفاده از کود و سم و ماندگاری دچار مشکلاتی هستند و وقتی این محصولات وارد کارخانه می‌شوند نمره استاندارد محصول منفی می‌شود از این رو باید به کشاورزان آگاهی لازم در این خصوص را داد.
وی با اشاره به این که بخش عمده صنایع تبدیلی خراسان رضوی فرسوده است ادامه داد: روسیه سالانه 160 هزار تن واردات رب گوجه فرنگی دارد و نیازمند این محصول است که اگر فقط به نوسازی صنایع تبدیلی در این عرصه اهمیت دهیم چندین برابر سرمایه اولیه باز می‌گردد.
رییس انجمن صنایع تبدیلی خراسان رضوی گفت: هم اکنون 70 درصد صنایع تبدیلی کشور در این استان مستقر است و تولیدات صنایع تبدیلی در این استان دو برابر میزان مصرف خراسان رضوی است لذا مازاد تولید در این بخش به خارج از کشور صادر می‌شود.
بوستانی افزود: 90 درصد صاحبان صنایع تبدیلی را بخش خصوصی تشکیل می‌دهند و فعالان این عرصه زیر پوشش اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی فعالیت می کنند.
زعفران خراسان ناشناخته در جهان
در حالی که بخش عمده ای از سهم 95 درصدی زعفران ایران در جهان متعلق به خراسان رضوی است سهم ما از بازار جهانی این محصول حدود چهار درصد است.
تولیدکنندگان و صادرکنندگان ایرانی و به تبع آن کشاورزان خراسان رضوی کمترین منفعت را از بازار جهانی زعفران به دست می‌آورند در حالی که صادرات این محصول در قالب صادرات غیر نفتی می‌تواند نجات بخش اقتصاد کشور و محوری اصلی در تحقق اقتصاد مقاومتی باشد و بی‌توجهی به این نکته هنوز هم در روند کشت تا صادرات و بازاریابی این محصول موج می‌زند.
ایران به عنوان تولیدکننده منحصر به فرد و بهتر است بگوییم بی رقیب زعفران در دنیا مطرح است اما مقایسه ارزش و حجم صادرات این قلم ارزشمند صادراتی مبین این واقعیت تلخ است که از نظر ارزش وزنی تغییر چندانی حاصل نشده و اگر هم در ارزش دلاری و ریالی آن تغییراتی ایجاد شده آن هم به دلیل افزایش قیمت های جهانی بوده است و دیگر هیچ.
این اوضاع تلخ و تامل برانگیز در شرایطی رخ می دهد که زعفران در گروه محصولات با ظرفیت بالا برای ایجاد اشتغال، توسعه اقتصاد و ارزآوری برای کشور مطرح است و با توجه به این که افزایش تولید آن سرمایه کلان نمی خواهد می توان با ایجاد صنایع تبدیلی، فرآوری و بسته بندی سود حاصل از صادرات آن را به میزان قابل توجهی افزایش داد.
این که برای صدها سال دارنده محصولی باشی و تاریخ نگاران در انواع و اشکال مختلف نام آن را به نام سرزمینت بزنند و همچنان در مدیریت و برنامه ریزی برای توسعه و برداشت با کمترین هدر رفت، فرآوری و بسته بندی، بازاریابی، صادرات و معرفی آن به جهانیان به عنوان برندی ایرانی و در بسته بندی های قابل اطمینان و اتکا دچار مشکل باشی نشان از بی توجهی به این ارزش اقتصادی است و همین می شود که همچنان تولیدکنندگان و صادرکنندگان ایرانی از تجارت قابل توجه این محصول در بازارهای جهانی به حداقل های ممکن راضی شده اند.
سهم اندک ایران از تجارت طلای سرخ در جهان در عین تولید حدود 95 درصدی این محصول خود گویای عمق فاجعه است و شکوه‌هایی که هر از گاهی از کشت و تولید زعفران در کشورهایی مانند افغانستان شنیده می‌شود و داد و فغان از این که زعفران ما را در اسپانیا به نام زعفران خودشان بسته بندی و به فروش می‌رسانند تنها گلایه‌هایی است که در بی توجهی متولیان به سکوت منتهی می‌شود.
مدیرامور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی با بیان این که فرآوری محصول ارزشمند و راهبردی زعفران در داخل کشور ضرورتی است که تاکنون مغفول مانده است افزود: بیش از 120 واحد بسته بندی زعفران در خراسان رضوی گرچه فعالیت مناسبی دارند اما تمام این واحدها محصول را به صورت خام بسته بندی می کنند.
هاشم نقیبی افزود: این در حالی است که باید با هدف کسب آورده اقتصادی بیشتر و استفاده کامل از تمام ظرفیتهای این محصول ارزشمند، در زمینه فرآوری زعفران اقدام کرد.
وی ادامه داد: در زمینه فراوری محصول زعفران بسیار مختصر و در حد تولید چای و برخی نوشیدنیهای زعفرانی فعالیتهایی انجام شده اما در بسیاری از زمینه های فعالیت در این حوزه هنوز اقدامی نشده است.
مدیرامور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی گفت: باید به فکر تولید فرآورده های جدید از زعفران باشیم که شامل نوشیدنیهای جدید، اسانس گیری، طعم گیری و تولید محصولات با اندازه های مختلف با توجه به ویژگیهای زعفران از جمله شادی آفرینی آن است.
نقیبی افزود: سطح زیر کشت زعفران در خراسان رضوی بیش از 86 هزار هکتار است و بیش از 300 تن محصول از این سطح برداشت می شود و در مجموع 144 هزار بهره بردار در حوزه کشت زعفران در این استان فعالیت دارند و به ازای هر هکتار سطح زیر کشت زعفران 200 نفرروز اشتغال و یک فرصت شغلی دایم ایجاد می شود.
وی اضافه کرد: پارسال 310 تن زعفران از 86 هزار و 400 هکتار مزرعه در خراسان رضوی برداشت شد که حدود 250 تن آن به ارزش 355 میلیون دلار به کشورهای مختلف صادر شد.
ضعف در مکانیزاسیون محصول زعفران
مدیرامور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان خراسان رضوی نیز در این زمینه گفت: در امر دسته‌بندی کردن و تولید زعفران هنوز هم برای گل پر کردن زعفران دستگاهی وجود ندارد و به رغم اینکه ایران رتبه نخست تولید زعفران جهان را دارد اما همچنان در زمینه تحقیقات و ابداعات برای تسهیل امور کاشت، داشت، برداشت و دسته بندی زعفران دچار خلاء و کمبود هستیم.
نقیبی افزود: اگرچه در این زمینه یک سری کارهای مخترعان و مبتکران شروع شده اما هنوز نتایج مورد توجه از این تلاش ها کسب نشده است.
وی تاکید کرد: انجام عملیات مناسب بهداشتی در حین و پس از برداشت در افزایش کیفیت، بازار پسندی و صادرات این محصول نقش تعیین کننده دارد و
مکانیزه‌ شدن روند کاشت،داشت و برداشت محصول زعفران بین 60 تا 70 درصد موجب کاهش هزینه های تولید این محصول می شود.
او ادامه داد: 20 تا 25 درصد هزینه تولید به بخش کاشت زعفران اختصاص دارد، 35 درصد هزینه نیز مربوط به برداشت و 40 درصد دیگر در بخش گل پرکنی و خشک کردن محصول مورد استفاده قرار می گیرد بنابراین مکانیزاسیون در این حوزه بسیار مهم است.
توسعه مکانیزاسیون همچنان یک ضرورت
رییس اداره امور فناوری‌های مکانیزه سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی نیز گفت: توسعه مکانیزاسیون بر افزایش بهره‌وری، تولید و نیز کاهش دورریز و پرت محصولات کشاورزی تاثیر به سزایی دارد.
سید سعید سجادی بر اهمیت پرداخت تسهیلات در توسعه و حمایت از مکانیزاسیون کشاورزی تاکید کرد و افزود: دولت تدبیر و امید نسبت به این مهم رویکرد کارشناسی و توجه ویژه داشته لذا طی هفت سال اخیر اقدامات اجرایی و حمایتگرایانه بسیار موثری را در این حوزه برنامه‌ریزی و اجرا کرده است.
وی ادامه داد: تا سال 1392 یعنی سال آغاز فعالیت دولت یازدهم سالانه 60 میلیارد ریال تسهیلات به مکانیزاسیون کشاورزی خراسان رضوی تعلق می‌گرفت اما از سال 1392 تاکنون در مجموع چهار هزار و 170 میلیارد ریال تسهیلات در این بخش در استان خراسان رضوی پرداخت شده است.
رییس اداره امور فناوری‌های مکانیزه سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی گفت: پرداخت تسهیلات مکانیزاسیون کشاورزی در این استان از سال 1392 تاکنون نسبت به قبل از آن 70 برابر شده که زمینه‌ساز جهش تولید است.
سجادی افزود: دو شاخص ارزیابی در حوزه مکانیزاسیون وجود دارد که شامل شاخص "سطح مکانیزاسیون یا ضریب اسب بخار در هکتار" و شاخص "درجه مکانیزاسیون یا درصد ماشینی بودن عملیات‌های زراعی و باغی" است. 
وی اضافه کرد: این استان از زمان روی کار آمدن دولت تدبیر و امید در شاخص سطح مکانیزاسیون از 1.2 اسب بخار در هکتار طی سال 92 به 1.86 اسب بخار در هکتار رسیده که افزایش چشمگیری محسوب می‌شود.
او ادامه داد: در شاخص درجه مکانیزاسیون نیز در زمینه برداشت گندم به عنوان یک محصول راهبردی از حدود 30 درصد به 63 درصد رسیده‌ایم به این معنا که هم اکنون 63 درصد کشت گندم آبی استان به صورت مکانیزه کشت می‌شود که این رقم امسال با حمایت‌های دولت قرار است به 67 درصد ارتقا پیدا کند.
خام‌فروشی نقطه تاریک کشاورزی خراسان رضوی
سرپرست پیشین سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی چندی پیش در این زمینه گفت: فرآوری محصولات کشاورزی در این استان دچار ضعف است و خام فروشی از مشکلات این بخش می‌باشد در حالی که استان خراسان رضوی دارای ظرفیت‌های بالقوه در بخش کشاورزی است.
نجفقلی صالحی افزود: 363 هزار بهره بردار در بخش کشاورزی خراسان رضوی فعالیت دارند و حجم تولید سالانه انواع محصولات باغی، زراعی و دامی این استان هشت میلیون تن است، همچنین دو میلیون و 138 هزار هکتار عرصه مستعد کشاورزی در خراسان رضوی وجود دارد.
وی ادامه داد: سالانه یک میلیون و 200 هزار هکتار زمین در این استان زیر کشت 83 نوع محصول می‌رود که 900 هزار هکتار از این سطح مربوط به زراعت و 300 هزار هکتار آن باغ است.
سرپرست پیشین سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی گفت: بیشتر محصولات کشاورزی استان به صورت خام صادر می‌شود در حالی که در صورت فرآوری برخی از محصولات و صادرات آنها، ارزآوری و سودآوری بیشتری به همراه دارد.
صالحی افزود: گیاهان دارویی به سبب ارزش افزوده بسیار می‌توانند اشتغال‌زا و درآمدزا باشند اما به رغم این که خراسان رضوی منطقه‌ای مستعد و دارای مزیت در گیاهان دارویی است اما عمده این گیاهان به صورت فله‌ای از استان صادر شده و ارزآوری کمتری دارد لذا تقویت صنایع تبدیلی در این حوزه هم نیازمند جذب سرمایه‌گذار است.
وی ادامه داد: فرهنگ صرفه‌جویی آب در کشور ضعیف و بخش کشاورزی نیز با کمبود منابع آب مواجه است و در صورت ضعف حوزه حمل و نقل، فشار بیشتری بر منابع حوزه کشاورزی وارد می‌شود لذا در این شرایط نیاز مبرمی به سرمایه‌گذاری در حوزه حمل و نقل داخلی و صادرات بخش کشاورزی استان هم وجود دارد.
برچسب‌ها
وزارت جهاد کشاورزی مشهد مکانیزاسیون گیاهان دارویی دولت یازدهم دولت تدبیر و امید اقتصاد مقاومتی دام و طیور


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

هیچ تعارضی بین برپایی عزاداری و رعایت پروتکل‌های بهداشتی وجود ندارد

چرا برخی افراد به نوع شدید کرونا مبتلا می‌شوند؟

کرونا در خراسان جنوبی 122 قربانی گرفت

2 شهرستان خراسان جنوبی در وضعیت قرمز

22 مرداد روز تشکل‌ها ومشارکت اجتماعی گرامی باد

دستگیری مالخران 71 دزدی و دیگر اخبار کوتاه خراسان شمالی

شهرستان‌های قرمز خراسان جنوبی کاهش یافت

کاهش 48 درصدی آمار مسافران ورودی به استان خراسان رضوی در تیرماه 99

جدول برگزاری آزمون سراسری 99 منتشر شد

ارزانی، دلیل خروج و کمیابی گوشت مرغ در بازار خراسان شمالی

ثبت نام 1100 نفر برای دریافت تسهیلات کرونا در کاشمر

فلسفه وجود جبهه مقاومت ریشه در محرم دارد

گلایه های سرمایه گذار پروژه هماگ از عدم همکاری بخش دولتی

شهرداری نیشابور از لیست فوق سیاه بانک مرکزی خارج می‌شود

آغاز پروژه های کوچک مقیاس «زرگنده» و «درب دوم»

اولویت اشتغال معدن آلبلاغ اسفراین مردم منطقه هستند

رییس شورای شهر مشهد: با تاسی به سیره نبوی باید از تفرقه بپرهیزیم

استعفای معاون فرهنگی شهردار مشهد صحت ندارد

کلاس‌های دانشگاه فردوسی مشهد به صورت مجازی برگزار می‌شود

امام جمعه بجنورد: عزاداران حسینی با رعایت موازین بهداشتی دشمن را ناکام بگذارند

استفاده از ظرفیت شخصیت‌ها برای حفظ سلامتی مردم ضروری است

خانه موسیقی و انجمن نویسندگان کیش مجوز فعالیت گرفتند.

نماز جمعه هفته جاری در 31 پایگاه خراسان رضوی برگزار می‌شود

بازدهی مصرف آب کشاورزی در خراسان شمالی 16 درصد رشد کرد

فراخوان نخستین جشنواره رسانه‌ای امام رضا (ع) منتشر شد

نماز جمعه در 4 شهر خراسان شمالی برگزار نمی‌شود

تراز بازرگانی خراسان رضوی مثبت شد

برداشت انگور از تاکستان‌های جاجرم آغاز شد

کسب رتبه برتر عملکرد مدیریت بحران در منطقه 16

نقش خبرنگاران در مبارزه با کرونا قابل تقدیر است

برگزاری جلسه واگذاری پروژه‌های تبصره 19 قانون بودجه در خراسان رضوی

چرا کرونا باعث ریزش مو می‌شود؟

نظر سازمان جهانی بهداشت درباره واکسن روسی

رصد آسمان تهران از ارتفاعات دارآباد

رصد آسمان تهران از ارتفاعات ارآباد

رونمایی از سامانه ثبت تخلفات و شکایات شورای عالی

شکوفایی گلخانه‌های خراسان شمالی در دولت تدبیر و امید

یک مسوول نسبت به افزایش ابتلا به کووید 19 در گناباد هشدار داد

یک کشف تازه درباره مالاریا و روزنه امید برای درمان ضدویروسی"کووید-19"

از این نوع ماسک هرگز استفاده نکنید

سرنوشت تلخ زن جوان پس از ارتباط غیراخلاقی

از افتتاح ایستگاه های خط 6 و 7 مترو تا تأمین هزار دستگاه اتوبوس

مجلس به وزیر پیشنهادی روحانی اعتماد نکرد

روحانی: با فحاشی به دولت، مشکل حل نمی‌ شود

دانشجویان خراسان شمالی بیش از 100 هزار عدد ماسک تولید کردند

سلام آقای شهردار/عوارض شهری چطور هزینه می شود؟

ارزیابی پیشرفت فیزیکی پروژه‌های منطقه 5

فعالیت 1300 هیئت مذهبی در خراسان جنوبی/دسته‌روی هیئت‌ها ممنوع است

پروتکل‌های بهداشتی تدوین شده برای مراسم ماه محرم نقشه راه است

مردم خراسان‌جنوبی پیشتاز در رعایت پروتکل‌های بهداشتی