پیام خراسان

آخرين مطالب

مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

مسجد گنبد هویت تاریخی فرهنگی سنگان خراسان رضوی فرهنگي

مسجد گنبد هویت تاریخی فرهنگی سنگان خراسان رضوی
  بزرگنمايي:

پیام خراسان - سابقه تمدنی خواف که تا پیش از ورود اسلام به خراسان بخشی از قلمرو پارتها بود به چندین هزار سال قبل می‌رسد. این خطه که در عهد اشکانیان و ساسانیان هم جزو شهرهای آباد ایران بود امروزه وسعتی در حدود یک دهم خواف قدیم دارد.
شهرستان مرزی خواف از شمال به شهرستان رشتخوار، از شرق به افغانستان و شهرستان تایباد، از جنوب به قاین و از غرب به شهرستان های گناباد و تربت‌حیدریه محدود می شود.
این شهرستان در طول تاریخ محل عبور شاخه ای از جاده ابریشم به طول 10 هزار کیلومتر بوده است که در قرن اول قبل از میلاد پایتخت وقت کشور چین را از طریق هرات به ایران وصل می کرد.
بیش از 90 اثر از مجموع 450 اثر تاریخی شناسایی شده شهرستان خواف در فهرست آثار ملی ثبت شده اند.
سنگان یکی از چهار شهر شهرستان خواف در 24 کیلومتری جنوب شهر کنونی خواف و بر سر راه خواف به باخرز و تربت‌جام قرار دارد.
این شهر هم مانند دیگر شهرها و آبادیهای خراسان بزرگ فراز و نشیب‌های فراوان به خود دیده و آثار فاخری چون مسجد گنبد و مسجد جامع در آن برجای مانده و شخصیتهای بزرگی چون علی بن قاسم سنجانی، ابو هشام سنجانی، ابوالحسن علی بن حمدویه سنجانی و رکن‌الدین محمود سنجانی (شاه سنجان) از آن دیار برخاسته‌اند.
سنگان خواف تا سده‌های اخیر پررونق بود به گونه‌ای که جغرافی‌دانان و نویسندگانی چون مولف حدود العالم، ابن حوقل، استخری، یاقوت حموی، صفی‌الدین بغدادی، حمدالله مستوفی و حافظ ابرو آن را مورد توجه قرار داده و در تالیفات خود به صراحت از نقش این منطقه از نظر علمی و فرهنگی نام برده اند.
بخش سنگان در کنار ظرفیتهای اقتصادی از جمله وجود معادن سنگ‌آهن با یک میلیارد تن ذخیره و یکی از 10 معدن بزرگ سنگ‌آهن در جهان و تامین‌کننده خوراک اولیه برای تولید 17.5 میلیون تن کنسانتره، 15 میلیون تن گندله و پنج میلیون تن سنگ‌آهن، از ظرفیتهای فرهنگی و تاریخی بسیار برخوردار است.
سنگان خواف در حافظه تاریخی هموطنان زرتشتی نیز جایگاه خاصی دارد، زیرا به نقل از منابع معتبر تاریخی در مهاجرت بزرگ و دسته جمعی که زرتشتیان در صدر اسلام از سنگان خواف آغاز کرده و از دره‌ها و کوه‌ها و کویرهای قهستان گذشته و خود را به جزایر خلیج فارس رسانده‌اند، از آن‌جا به بنگال هند مهاجرت کردند و در آن جا شهری به نام سنگان ساختند و در آن شهر مقیم شده‌اند. 
سنگان در سده‌های اولیه هجری همانند زوزن و خرگرد و سلامه رو به پیشرفت گذاشته و آوازه آن در قرن ششم و هفتم هجری قمری به اوج رسیده که نشانه‌های آن در قامت مسجد گنبد این شهر به چشم می خورد.
یک باستان شناس و پژوهشگر تاریخی و میراث فرهنگی استان خراسان رضوی به خبرنگار ایرنا گفت: مسجد گنبد سنگان یکی از بناهای فاخر عصر شکوفایی فرهنگ و هنر ایران در زمان سلجوقی و در سال 535 هجری قمری ساخته شده است.
رجبعلی لباف خانیکی افزود: این بنا با نقشه تقریبا مربع با دیوارهای گچ اندود و محراب گچبری بازسازی شده و گنبدی مزین به آجر در ترکیبی موزون و چشم‌نواز با صلابت برجای مانده است و با توجه به نامناسب بودن در ورودی و نامتناسب بودن ایوان و صحنی که بعدها به آن افزوده شده، احتمال دارد بنا در ابتدا یک چهارتاقی در انتهای ایوان قبله همانند گنبد خواجه نظام‌الملک، در انتهای ایوان قبله مسجد جامع اصفهان بوده است.
وی ادامه داد: در بررسی گورستانهای سنگان و روستاهای مجاور آن بر روی برخی قبور قطعاتی از کتیبه‌های آجری عصر سلجوقیان مشاهده شده که بدون تردید متعلق به بنای باشکوهی از دوران سلجوقی در سنگان بوده‌ است و بر لچکی‌های مسجد جامع سنگان هم از همان قطعات کتیبۀ آجری نصب است که متعلق به تزئینات مسجد جامع نیست و احتمالا بازمانده از همان مسجد باشکوهی است که اکنون بخشی از آن مسجد گنبد نامیده می شود.
مسجد گنبد با اینکه تغییر و تحولات بسیار به خود دیده اما هنوز هم آثار و شواهدی از آن برجای مانده که آن را بنایی باشکوه و زیبا جلوه می‌دهد.
این باستانشناس گفت: به دلیل گچبری و کاشی کاری زببای زیر گنبد این مسجد به نام مسجد گنبد معروف شده است.
وی افزود: قاعدۀ چهار ضلعی بنا به کمک گوشوارها و طاقنماها ماهرانه به هشت ضلعی و در نهایت دایره تبدیل شده تا استقرار گنبد بر فراز آن تسهیل شود و سطوح زیر طاق ‌در گاهی ها و لچکی ها تجلی‌گاه گچبریهای متنوع و زیبا شده است.
لباف خانبکی ادامه داد: بر گنبد این مسجد یک رشته کتیبه کوفی گلدار بسیار زیبا قابل مقایسه با کتیبه مدرسه نظامیه خرگرد نقش بسته است.
وی گفت: روی دیوارهای مسجد گنبد سنگان گچ اندود است و مانند دیوار رباط شرف و رباط ماهی این منطقه تزئیناتی داشته است. نمای بیرونی بنا ساده و بی‌آلایش است و درخور آن همه شکوه و جلال فضای داخل نیست.
رییس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع ‌دستی شهرستان خواف هم از پایان مرمت اضطراری مسجد گنبد سنگان با مشارکت شرکت اپال پارسیان سنگان در سال جاری خبر داد.
محمود باعقیده گفت: با پیگیری فرمانداری شهرستان خواف و در راستای مسوولیت اجتماعی شرکت صنعتی، معدنی اپال پارسیان سنگان، تفاهم‌نامه‌ای باهدف حفاظت و حراست از آثار تاریخی شهرستان منعقد شد که بر این اساس در مرحله نخست 500 میلیون ریال به ‌منظور مرمت اضطراری چهار بنای تاریخی شهرستان اختصاص یافت.
وی مرمت های انجام شده در این بنا را بام سازی شامل جمع آوری اندود فرسوده، شیب بندی و کاهگل‌کشی اعلام کرد و افزود:مسجد گنبد سنگان که به خاطر آجرکاری و تزئینات زیبای گچی که در زیر گنبد آن وجود دارد به نام مسجد گنبد معروف شده و در واقع موزه‌ای کوچک از ظرافت‌کاری‌ها و خلاقیت‏های دست و اندیشه انسان است.
رییس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع ‌دستی شهرستان خواف ادامه داد: این بنا از زیباترین بناهای عصر سلجوقی بوده که هنوز نمازهای یومیه در آن اقامه می‌شود و بر اساس کتیبه‌ای که باقی‌مانده سال ساخت آن 535 هجری قمری است.
تاکنون 105 اثر، محوطه و تپه تاریخی، طبیعی و میراث ناملموس شهرستان خواف در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
35 جاذبه گردشگری و 16 تأسیسات گردشگری در این شهرستان خواف وجود دارد.
برچسب‌ها سنگان خواف میراث فرهنگی بنای تاریخی

لینک کوتاه:
https://www.khorasan-online.ir/Fa/News/326565/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

با مصادیق "روزه خواری علنی" در جامعه برخورد می‌شود

تأمین مرغ به میزان کافی برای خراسان ‌جنوبی‌ها در ماه رمضان

آسمان خراسان جنوبی ابری همراه با خیزش گردوخاک

توقف وسایل نقلیه بعد از افطار در حاشیه برخی معابر بیرجند ممنوع

یارانه ماه رمضان کی واریز می‌شود؟

یارانه 1400 چقدر است؟

اعلام دستورالعمل همسان‌سازی حقوق و مزایای کارمندان قرارداد کارمعین با کارمندان پیمانی

عاقبت تلخ زن جوان بعد از جدایی از همسر اولش

وضعیت سیاه کرونایی در کمین خراسان رضوی/ رعایت پروتکل‌های بهداشت‌ به کمترین حد ممکن رسید‌

استمرار برکات طرح شهید سلیمانی در خراسان رضوی/ 800هزار نفر غربالگری شدند

راز پنهان جسدی در چاه متروکه

تشدید پروتکل‌های بهداشتی در حرم مطهر رضوی

کیفیت هوای 7 منطقه مشهد در وضعیت هشدار است

جرایم خشن در خراسان رضوی 50 درصد کاهش یافت

افزایش ٣5 درصدی نرخ کرایه تاکسی در مشهد

کاهش 10 مورد پرواز‌های خارجی فرودگاه مشهد

اختصاصی/ همه حاشیه‌های یک مسابقه بین‌المللی!

نجات جوان کوهنورد در ارتفاعات ریوش کاشمر

آغاز عملیات اجرایی احداث مسجد «هفت درب» در مشهد

آسمان 9 شهرستان خراسان رضوی بارانی شد

کشتن سوسک و ساس به قیمت جان همسایه تمام شد

تفاهم نامه سه جانبه با الگوی آموزشی مبتنی بر اشتغال در استان کرمانشاه منعقد شد

کاهش 55 درصدی حوادث ناشی از کار در قزوین

تور ترویجی تعاون و کارآفرینی مجازی برای نخستین بار در استان گیلان برگزار شد

42 هزار فرصت شغلی جدید در طی سال 1399 در استان کرمان ایجاد شد

بخشودگی 100 درصدی جرایم مالیاتی تعاونی های مرزنشین هرمزگان

راه اندازی بیش از 42 مرکز مثبت زندگی در استان مرکزی

بازنشستگی پیش از موعد یک هزار و 700 کارگر لرستانی

پرداخت تسهیلات کرونا در قزوین همچنان ادامه دارد

ارائه 5 خدمت ویژه به بازنشستگان کشوری در دفاتر پیشخوان دولت

رییس مرکز روابط عمومی و اطلاع رسانی وزارت کار خبر داد: رونمایی از پوستر نخستین جشنواره عکس کارا

منصوری در اردبیل: بانک ها از اعمال رفتار سلیقه ای یا اخذ وثایق بالاتر از مبلغ قانونی بپرهیزند

گزارش نوروزی شریعتمداری | تغییر رویکرد طرح‌های ضربتی به مدل‌های حمایتی و اجتماع محور​،تنها بخشی از پرونده درخشان سازمان بهزیستی

مجمع عمومی موسس انجمن زنان شاغل وزارت تعاون کار و رفاه اجتماعی برگزار می شود

شریعتمداری در تشریح دستاوردهای سفر عراق: سند همکاری ایران و عراق نقشه راهی برای توسعه فعالیت های اقتصادی است

اتاق عدالت جنسیتی در کلاب هاوس با حضور معصومه ابتکار

استشمام عطر گل محمدی در دل کویر/‌ خراسان جنوبی این روزها حال و هوای بهشتی دارد

افزایش 10درصدی دواطلبین شوراهای اسلامی در سربیشه

آسفالت و خط کشی معابر بیرجند در دستور کار ویژه قرار گرفت

کشف بیش از 200 کیلوگرم مواد مخدر در خراسان‌جنوبی

کشف 3 تن و 342 کیلوگرم مرغ خارج از شبکه توزیع در طبس

فرصتی برای ایجاد اشتغال و ارزش افزوده در استان خراسان جنوبی /کشت گیاهان دارویی گنجی در دل کویر

کشف 13 هزار لیتر سوخت قاچاق در بیرجند

فرآورده های نوآورانه از محصولات استراتژیک خراسان جنوبی تولید می شود

در سایه سار مهربانی / توزیع هزار و 500 بسته غذایی در خراسان جنوبی

گنجی سبز روییده از دل کویر/ ظرفیتی که زخم خورده از بی توجهی است

آخرین و جدیدترین آمار کرونایی استان خراسان جنوبی تا 24 فروردین 1400

پرونده سقوط هواپیمای تهران - طبس به کجا رسید؟

حکم پرونده سقوط هواپیمای تهران - طبس صادر شد

اتمام حجت دادستانی با هنجارشکنان