پیام خراسان

آخرين مطالب

شاعری که دقیق ترین تقویم را برای ایرانیان به یادگار گذاشت/خیام منجم ایرانی را بیشتر بشناسیم مقالات

شاعری که دقیق ترین تقویم را برای ایرانیان به یادگار گذاشت/خیام منجم ایرانی را بیشتر بشناسیم
  بزرگنمايي:

پیام خراسان -

پیام خراسان


به گزارش خبرنگار گروه استان های باشگاه خبرنگاران جوان از مشهد، در نیشابور به سال 439 ه ق در خانه مردی خیمه دوز فرزندی به دنیا آمد که در زادگاه خویش به آموختن علم پرداخت و نزد عالمان و استادان برجسته آن زمان از جمله امام موفق نیشابوری علم زمان خویش را فراگرفت؛ که گرچه از روز‌های نوجوانی و کودکی او اطلاع دقیقی در دسترس نیست اما حاصل پختگی علمی و شخصیت ادبی او باعث شد که هزار سال بعد یعنی در روزگار ما 28 اردیبهشت در تقویم کشورمان به نام او یعنی روز بزرگداشت غیاث الدین ابوالفتح عمربن ابراهیم خیام نیشابوری نام گذاری شود.
بیشتر بخوانید
پرواز سیمرغ عطار از زمین تا وصال حقیقت‌/ گذر از سی مرغ وجود برای خداشناسی درون این دانشمند بزرگ در فلسفه و ریاضیات تبحر زیادی داشت به نحوی که برای نخستین بار در تاریخ ریاضی به نحو تحسین برانگیزی معادله‌ های درجه اول دوم تا سوم را دسته‌بندی کرد و سپس با استفاده از ترسیمات‌ هندسی مبتنی بر مقاطع مخروطی توانست برای تمام آن‌ها راه‌حل کلی ارائه کند.

پیام خراسان

خیام در دنیا دو چهره متفاوت دارد؛ خیام شاعر و خیام دانشمند
علیرضا سالم استاد و محقق ادبی می‌گوید: گرچه بین بیشتر مردم خیام به عنوان شاعر شناخته شده است و اما در بین اهل فضل و دانشمندان شخصیت علمی و دانشی خیام می‌چربد به شخصیت ادبی او آن هم به این دلیل که رباعیات خیام براساس بیشترین تحقیق و بررسی صورت گرفته تعداد اندکی هستند و به نظر می‌رسد که خیام فرصت کمتری برای سرودن شعر داشته و شاید در اوقات بیکاری رباعی می‌سروده است.
او می‌افزاید: بررسی آثار متعدد خیام نشان می‌دهد که به دانش‌ های گوناگون در زمان خودش مثل نجوم، فلسفه، ریاضیات، موسیقی، فیزیک، تاریخ، جغرافیا و ادبیات تسلط و احاطه کافی داشته اما در حوزه ادبیات و تاریخ سرآمد بوده است.
این استاد ادبیات ادامه می‌دهد: گرچه در منظر ادبی وقتی بخواهیم آثار خیام را بررسی کنیم جدا از رباعیات او که بسیار سلیل هستند، او قالب خیلی دلچسب و دل‌‎نشینی را برای بیان افکار و اندیشه‌ های خودش انتخاب کرده و دیگر جای حرفی به عنوان یک شخصیت ادبی برای خودش باقی نمی‌گذارد. اما کتاب نوروز نامه خیام هم خالی از لطف نیست و جدا از زیبایی‌های ادبی، این کتاب گرچه در حوزه ادبیات فارسی نوشته شده اما یک کتاب علمی است و با بررسی این کتاب توسط پژوهشگران و هرکس که مطالعه داشته باشد می‌تواند فلسفه جشن نوروز را بفهمد.
سالم در مورد سبک شعر این شاعر بیان می‌کند: خیام از آرایه‌ های رایج بین شاعران استفاد نکرده و شعر‌ها روان و به زبان ساده گفته می‌شد و خیام در این اشعار می‌گوید پیچیدگی‌ها، راز و رمز هستی، تنگنا‌های زندگی بشر، اتفاق‌هایی که در گذشته برای بشر رخ داده و اتفاق‌هایی که رخ می‌دهد را از خاطر ببرید و قدر لحظه‌ها را بدانید و به این دلیل است که امروزه رباعیات خیام برای ما بسیار دلچسب و دل نشین است و گمان می‌کنیم انگار کسی است که رو در روی ما از این موضوعات حرف می‌زند.

پیام خراسان

علیرضا خماریان مدیر انجمن نجوم نیشابور می‌گوید: در نیمه دوم قرن پنجم هجری سلطان جلال الدین ملک شاه سلجوقی به گروهی از دانشمندان به سرپرستی نابغه ریاضی آن روزگار یعنی حکیم عمر خیام نیشابوری دستور اصلاح تقویم را داد.
بیشتر بخوانید
سفر مجازی به نیشابور شهر فشرده‌ای از ایران بزرگ تصاویری زیبا از آرامگاه مخترع دقیق‌ترین گاه شمار جهان سفر مجازی به نیشابور فشرده‌ای از ایران بزرگ او می‌افزاید: خیام گروهی از منجمین و ریاضیدانان بزرگ آن روزگار را در گروه خودش جمع‌آوری کرد تا بتواند با کمک آن‌ها به انجام این محاسبات و اصلاح تقویم بپردازد منجمین گروه وظیفه داشتند تا زمان ورود خورشید به نقطه صفر دایرۀ البروجی و نقطه اعتدال بهاری را پیدا کنند که نیاز به رصد‌های بسیار فراوان در رصدخانه‌ های آنروز داشت که این کار در طی چهار سال انجام گرفت.
مدیر انجمن نجوم نیشابور ادامه می‌دهد: ریاضیدانان گروه باید ساز و کار‌های ریاضیاتی را برای سیستم کبیسه‌گیری گاه‌شماری خورشیدی ابداع می‌کردند تا بتوانند تقویم شمسی را در طبیعت ثابت نگه دارند. نکته قابل توجه در سیستم کبیسه‌گیری که خیام و گروهش به وجود آوردند این نقطه حیرت آور است که زمان چرخش دقیق زمین را به دور خورشید بسیار دقیق محاسبه کردند که توانستند سیستم کبیسه‌گیری بسیار دقیقی را ایجاد کنند که امروزه ما از همین سیستم کبیسه‌گیری برای تقویم شمسی استفاده می‌کنیم.
خماریان بیان می‌کند: تقویمی که خیام و گروهش به وجود آوردند به نام سلطان جلال الدین ملک شاه یعنی تقویم جلالی در سیتم مالی و اداری سلجوقیان مورد استفاده قرار گرفت و باعث موفقیت‌های زیادی در زمینه امور مالی و اداری سلجوقیان شد.
او با اشاره به اینکه خیام زیباترین، کامل‌ترین، دقیق‌ترین، بهترین و منطبق‌ترین تقویم با طبیعت در جهان را تدوین کرده است، تصریح می‌کند: تقویم جلالی 12 ماه سی روزه دارد یعنی 360 روز و پنج روز باقی مانده را به آخر ماه دوازدهم اضافه می‌کنند و بقیه ساعات و دقایق را به شکل یک روز کبیسه در هر چهار یا پنج سال اضافه می‌کنند در واقع نکته ظریفی که خیام و گروهش در ابداع سیستم کبیسه‌گیری در نظر گرفته بودند کبیسه‌های پنج ساله بود برخلاف همه تقویم‌های دنیا که امروزه از سیستم‌های کبیسه‌گیری چهار ساله استفاده می‌کنند تقویم شمسی ما علاوه بر استفاده از تقویم کبیسه‌گیری چهارساله ها، هر پنج سال یک بار یک سال کبیسه داریم.

پیام خراسان

آرامگاهی بر اساس شخصیت
محمد اسماعیل اعتمادی رئیس اداره میراث فرهنگی و گردشگری نیشابور می‌گوید: در سال 1338 بود که ساخت آرامگاه خیام توسط مهندس سیحون شروع شد و در اردیبهشت سال 1341 این مقبره به بهره‌برداری رسید و جنازه خیام از محل قبلی و با تشریفات خاصی در آرامگاه جدید دفن شد.
او می‌افزاید: در طراحی و ساخت آرامگاه خیام ابعاد مختلف علمی و ادبی خیام مدنظر قرار گرفت به نحوی که این آرامگاه 22 متر ارتفاع دارد و 10 پایه داشته که روی هرپایه 2 تا از رباعیات خیام به خط استاد عبدالرسولی توسط یکی از کاشی‌کاران اصفهانی کاشی‌کاری شده است و مجموعا 20 رباعی از رباعیات خیام روی آرامگاه نوشته شده است.

پیام خراسان

رئیس اداره میراث فرهنگی و گردشگری نیشابور ادامه می‌دهد: این بنا به گونه‌ای طراحی شده که می توانیم زیر سقف و وسط گنبد اجرام آسمانی را مشاهده کنیم که به علم ستاره‌شناسی خیام اشاره می‌کند و از طرفی دیگر هفت آبنما پیرامون ضلع شرقی آرامگاه ساخته شده که روی این آبنما به شکل خیمه است که به این اشاره دارد پدر این دانشمند خیمه دوز بوده است واز طرف دیگر تمام این خیمه‌ها به شکل مثلثات است و اشاره به رساله‌ای که خیام در رابطه با مثلثات دارد اشاره می‌کند. همچنین هفت آبنما پیرامون آرامگاه است که هفت نوت موسیقی را اجرا می‌کرده است و اشاره به رساله‌ای که خیام در باب موسیقی نوشته است دارد.
اعتمادی بیان می‌کند: در کف آرامگاه 360 سنگ به کار رفته که با خود سنگ قبر که به صورت منشور 5 ضلعی است می‌شود 365 قطعه که اشاره به تعداد روز‌های سال دارد و به این خاطر است که خیام دقیق‌ترین تقویم جهان را ابداع کرده است.
خیام شخصیتی فرا ملی دارد که نه تنها در ایران بلکه در تمام دنیا از او به عنوان های مختلف علمی و ادبی یاد می‌شود ولی حالا در تب و تاب این روزهای کرونایی برای دومین سال پیاپی مراسم بزرگداشت این شخصیت همه چیزدان به صورت مجازی برگزار می‌شود. با این تفاسیر جایگاه والای او در تاریخ ادبیات و علم ایران هیچ تغییری نکرده است و نام او همچنان بر تارک آسمان فرهنگ و ادبیات و نجوم می‌درخشد.
گزارشگر؛ سید روح الله حسینی
عکاس؛ مرتضی امین الرعایایی
انتهای پیام//ر. ح

لینک کوتاه:
https://www.khorasan-online.ir/Fa/News/362523/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

نتایج قطعی شورای شهر بیرجند اعلام شد

حاجی آباد صدرنشین مشارکت در انتخابات 1400 هرمزگان/شمارش آرا ادامه دارد

اختتامیه دوره‌های آموزش صنایع‌دستی ویژه شاغلان خراسان شمالی برگزار شد

طرفداران همتی، محسن رضایی و قاضی‌زاده را بشناسید

پویش کمک به پاکبان‌ها و نظافت شهردر بجنورد فعال شد

پاکسازی تبلیغات انتخاباتی شهر بجنورد آغاز شد

نتیجه انتخابات ریاست جمهوری در این شهر اعلام شد /رئیسی اول شد، همتی دوم

شریعتی؛ ریشه در کویر و سر در آسمان

نتیجه انتخابات ریاست جمهوری در این شهر اعلام شد

جمهوری اسلامی: ای کاش این انتخابات زودتر برگزار می‌شد | رئیس جمهور هوشمند زیر بار وسوسه‌های برجام‌ستیزان نمی‌رود

آخرین وضعیت مالکیت جنگل های آقمشهد ساری و دماوند

رضایی: در همه اوزان کشتی شانس مدال داریم/کشتی سالها بار افتخار و فشار را تحمل کرده

مشارکت 55 درصدی مردم خراسان رضوی در انتخابات

بار مالی شکستگی‌های استخوانی در ایران بیش از 3 هزار میلیارد تومان است

1450 رأی در فرودگاه مشهد به صندوق انداخته شد

1450 رأی در فرودگاه مشهد به صندوق انداخته شد/ پرواز آراء یک کاندیدا در فرودگاه مشهد

عناوین روزنامه‌های بیست و نهم خردادماه خراسان رضوی

نتیجه انتخابات ریاست جمهوری در بجستان؛ رئیسی اول شد، همتی دوم

اولین شهری که نتیجه نهایی انتخابات ریاست جمهوری را اعلام کرد | کدام کاندیدا اول شد؟

جنایت هولناک به خاطر عشق ممنوعه

تکذیب آمار برخی رسانه‌ ها از میزان مشارکت

منتخبان شورای شهر بشرویه مشخص شدند

منتخبین انتخابات شورای اسلامی شهر اسدیه اعلام شدند

نتایج غیر رسمی شورای ششم شهر بیرجند

اعضای شورای شهر حاجی آباد زرین دشت شناخته شدند

استاندار خراسان شمالی: مشارکت مردم 65 درصد بود / 420 هزار نفر رأی دادند + فیلم

میانگین مشارکت مردم خراسان رضوی در انتخابات به بالای 54 درصد رسید

65 درصد مردم خراسان شمالی در انتخابات حضور یافتند

پویش کمک به پاکبان ها و نظافت شهر از تراکت تبلیغاتی در بجنورد فعال شد

نتایج قطعی انتخابات شورای شهر بیرجند اعلام شد

نتایج شمارش آرای انتخابات شوراها و ریاست جمهوری در بجستان اعلام شد

یک هفته با رویدادهای ورزشی در خراسان رضوی

سفر مسوولان کشوری به خراسان رضوی در هفته‌ای که گذشت

نتایج نهایی انتخابات شورای شهر 1400 در مشهد

اعلام نتایج غیر رسمی شورای ششم شهر بیرجند

اعلام نتایج غیر رسمی انتخابات شورای ششم شهر بیرجند

نتایج نهایی انتخابات شورای شهر 1400 در بجنورد

چه کسانی به رئیسی رأی دادند؟ /طرفداران همتی، محسن رضایی و قاضی زاده را بشناسید

پایان رای گیری در خراسان جنوبی

مشارکت 90 درصدی مردم خوسف در انتخابات

ستاد قاضی زاده هاشمی مدعی وقوع تخلفات شد

اعلام جزئیات نحوه خوانش آراء نامزدها

گوترش بار دیگر به عنوان دبیرکل سازمان ملل انتخاب شد

مشارکت در این 3 استان بالای 50 درصد بود

حضور مردم خراسان جنوبی پای صندوق‌های رأی

اطلاعیه شماره 27 ستاد انتخابات کشور صادر شد/تمدید زمان رای گیری به مدت 2 ساعت تا ساعت 21

اطلاعیه شماره 23 ستاد انتخابات کشور صادر شد/ برای اخذ رای هیچ مدرک دیگری به جز شناسنامه قابل قبول نمی‌باشد

اطلاعیه شماره 24 ستاد انتخابات کشور صادر شد/ در انتخابات میاندوره‌ای مجلس شورای اسلامی کسانی حق رای دارند که در انتخابات قبلی آن دوره در همان حوزه رای داده‌اند و یا در هیچ یک از حوزه‌های انتخابیه شرکت نکرده و رای نداده باشند

اطلاعیه شماره 25 ستاد انتخابات کشور صادر شد/ را‌ی دهندگانی که از نعمت سواد محرومند و یا به دلیل نقص عضو قادر به نوشتن رأی خود نیستند، برای شرکت در انتخابات و دادن رأی می‌توانند به همراه شخصی با سواد از افراد خانواده و یا فردی مورد اعتماد، به شعب اخذ رأی مراجعه نمایند

1.5 میلیون نفر در خراسان رضوی رای دادند