پیام خراسان - مجید صفاری نیا، رئیس انجمن روان شناسی اجتماعی ایران گفت: در کشور حدود یکصد هزار نفر فارغ التحصیل روان شناس داریم در حالی که نیاز ما حدود ۲۰ الی ۳۰ هزار نفر است.
مجید صفاری نیا، رئیس انجمن روانشناسی اجتماعی ایران، در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما از اشباع نیروی انسانی در حوزه روانشناسی و مشاوره کشور خبر داد و هشدار داد که این وضعیت پیامدهای جدی برای کیفیت خدمات و سلامت حرفهای این رشته به همراه خواهد داشت.
به گفته صفاری نیا، هماکنون حدود ۵۰ هزار روانشناس و مشاور پروانه دار در ایران فعالیت میکنند که از میان آنها نزدیک ۳۸ هزار نفر موفق به اخذ پروانه رسمی از سازمان نظام روانشناسی و مشاوره کشور شدهاند.
او ادامه داد: حدود یک سوم پروانه های رسمی بدون هیچ ضابطهای از درگاه ملی کسب مجوزهای کسب و کار و با فشار دولت وقت به سازمان نظام روان شناسی و مشاوره و سایر سازمانهای اعطا کننده پروانه خدمات حرفهای برای صدور بوده است. این در حالی است که بر اساس برآوردهای کارشناسی، ظرفیت واقعی کشور برای اشتغال روانشناس حداکثر بین ۲۰ الی ۳۰ هزار نفر است. به عبارتی، ایران نزدیک به سه الی ۴ برابر نیروی متخصص بیش از نیاز واقعی خود در این حوزه دارد.
نکته نگرانکنندهتر از نگاه این پژوهشگر و استاد دانشگاه، تمرکز روانشناسان بر حوزه درمانهای بالینی است.
صفاری نیا تصریح کرد: متاسفانه بیشتر فارغالتحصیلان روانشناسی و مشاوره تنها به سمت مشاوره و رواندرمانی بالینی میروند، در حالی که کشور در عرصههای متعدد و حیاتی دیگر به روانشناس متخصص نیاز دارد.
وی حوزههایی نظیر روانشناسی صنعتی و سازمانی، روان شناسی فروش و مصرف کننده؛ روانشناسی تبلیغات و رسانه؛ مدرسه و آموزش، روانشناسی ورزشی، روانشناسی ترافیک، روانشناسی نظامی، روان شناسی محیطی و شهری؛ روانشناسی حقوقی و روانشناسی اجتماعی را از جمله زمینههای مغفولمانده برشمرد که با وجود اشباع در بخش بالینی، با کمبود متخصص روبهرو هستند.
رئیس انجمن روانشناسی اجتماعی ایران در ادامه با اشاره به پیامدهای این عدم توازن ساختاری از اشباع در یک حوزه و بیکاری یا کمکاری بسیاری از روانشناسان و مشاوران در اینده نزدیک خبر داد. وی اشاره کرد: در صورت عدم حمایت دولت؛ بانک ها و بیمهها و سازمانهای متولی از این حرفه متاسفانه تلاشگران این رشته افقی نا امید کننده را در پیش رو خواهند داشت. همچنین افزایش و تمرکز فارغ التحصیلان و عدم آمایش این رشته در دانشگاهها احتمال بروز تخلفات متعدد حرفهای را همراه خواهد داشت.
از جمله تخلفاتی که به گفته صفاری نیا در سالهای اخیر رو به افزایش بوده، میتوان به تبلیغات غیراستاندارد و فریبنده در فضای مجازی، ارائه خدمات بدون داشتن صلاحیت کافی در زیرشاخههای تخصصی، حق الزحمههای سلیقهای و غیرشفاف، کاهش کیفیت جلسات درمانی به دلیل فشار رقابت و نیز فعالیت بدون مجوز یا سوءاستفاده از عنوان روانشناس اشاره کرد.
صفاری نیا در پایان با اشاره به سیاستهای آموزشی و نظارتی موجود، راهکار برونرفت از این وضعیت را هدایت هدفمند دانشجویان و فارغالتحصیلان روانشناسی به سمت نیازهای واقعی جامعه دانست و از وزارت علوم و بهداشت و نهادهای مرتبط خواست با بازنگری در ظرفیتهای پذیرش دانشجویان؛ ترغیب دانشجویان به مطالعه سایر حوزههای کاربردی؛ تنوعبخشی به گرایشهای تحصیلی و ایجاد مشوقهای شغلی در حوزههای مغفولمانده و پذیرش و کاربرد این رشته در ساختار حاکمیت هرچه سریعتر برای جبران این عدم تعادل ساختاری اقدام کنند.