پنجشنبه ۲۸ خرداد ۱۴۰۵
مقالات

«سلوک عاشورایی»، سلسله بیانات آیت الله مجتبی تهرانی پیرامون نهضت عاشورا

«سلوک عاشورایی»، سلسله بیانات آیت الله مجتبی تهرانی پیرامون نهضت عاشورا
پیام خراسان - آیت الله مجتبی تهرانی در کتاب «سلوک عاشورایی» تلاش کرده با مروری بر کلمات و جملات امام حسین(علیه السلام) در طول این حرکت، از مدینه تا کربلا، چارچوبی از اهداف و ابعاد این قیام ارائه کرده و ساختار بحث را با تکیه بر منابع و معارف غنیّ اسلامی، نظیر قرآن کریم و روایات اهل بیت(علیهم السلام) تکمیل نمایند تا مُراد از هر بُعد و هدفی که حضرت سیّد الشّهداء مطرح کرده اند، به درستی روشن شود.
  بزرگنمايي:

پیام خراسان - آیت الله مجتبی تهرانی در کتاب «سلوک عاشورایی» تلاش کرده با مروری بر کلمات و جملات امام حسین(علیه السلام) در طول این حرکت، از مدینه تا کربلا، چارچوبی از اهداف و ابعاد این قیام ارائه کرده و ساختار بحث را با تکیه بر منابع و معارف غنیّ اسلامی، نظیر قرآن کریم و روایات اهل بیت(علیهم السلام) تکمیل نمایند تا مُراد از هر بُعد و هدفی که حضرت سیّد الشّهداء مطرح کرده اند، به درستی روشن شود.

پیام خراسان


به گزارش خبرگزاری صدا وسیما ،در حقیقت، شیوه ی علمی مباحث استاد، نوعی «تفسیر روایت به آیات و روایات» است.
در این شیوه، جملات کلیدی امام حسین(علیه السلام) مبنای «تئوری پردازی علمی» قرار گرفته و سپس به کمک آیاتی از قرآن کریم و سایر روایات اهل بیت(علیهم السلام) تبیین می شود. جاذبه و زیبایی این تفسیر در این است که مخاطب، در خلال این مباحث ضمن دست یابی به فهمی عمیق تر و دقیق تر از کلمات و جملات حضرت، متوجه می شود که هر یک از اهداف قیام عاشوراء را می توان از ابعاد گوناگونِ فقهی، سیاسی، اجتماعی، اخلاقی و عرفانی مورد بررسی قرار داد.
آیت الله مجتبی تهرانی از محرم سال ۱۳۸۰ تصمیم گرفتند تا دهه ابتدایی محرم را با محوریت یکی از مضامین بنیادین این حادثه بزرگ پیش ببرند و تلاش نمایند با مرور بیانات امام حسین (علیه السلام) از مدینه تا کربلا فهم عمیق‌تری از این ماجرا به مخاطب انتقال دهند. سنتی که تا پایان عمر مبارک ایشان ادامه پیدا کرد و حاصلش این ده مجلدی است که مشاهده می‌کنید.
وی از جمله عالمان وارسته و به نام شهر تهران بود که حدود شصت سال محفل درس اخلاق ایشان مامن کسانی بود که از کوران دنیا و مادیات به تنگ آمده بودند و در جستجوی رهنمایی به سوی حق بودند. ایشان از شاگردان برجسته امام خمینی بودند که در سن ۲۵ سالگی به درجه اجتهاد رسیدند. استعداد علمی و تلاش خستگی ناپذیر ایشان سبب شد تا امام مسوولیت تدوین رساله عملیه خود را به ایشان محول گرداند. پس از سال‌ها تحصیل در حوزه علمیه مشهد، قم و نجف ایشان رحل اقامت در تهران گزیدند و چراغ راهی شدند تا معارف الهی به سمع و نظر مردم این شهر برسد. مجلس درس ایشان کارخانه انسان سازی بود که حاصل تلاقی نفس حق ایشان و کلام نورانی اهل بیت بود و به رشد معنوی افراد در بعد فردی و اجتماعی کمک شایانی کرد.
حماسه کربلا یک گنجینه عظیم از معارف و محاسنی است که تا روز قیامت می‌توانند روشنگر راه برای تمام انسان‌ها باشند. با توجه به عبارت زیبای «کل یوم عاشورا و کل ارض کربلاء» برای تمام انسان‌ها عاشورا و کربلایی است که فردا باید انتخاب کند در کدام سمت این میدان ایستاده است.
فهم درست از اهداف قیام حسینی و موضع گیری امام نسبت به اوضاع جامعه برای اینکه انسان در صحنه زندگی خود بتواند راه درست را اتخاذ کند تاثیر به‌سزایی دارد. در این راه تحلیل و تبیین عارف واسته‌ای که در مسیر فهم آیات قرآن و کلام اهل بیت استخوان خرد کرده است و تلاش نموده تا منظومه فکری خود را به اسلام ناب محمدی نزدیک گرداند، قطعا راهگشای عام و خاص جامعه خواهد بود. در ادامه معرفی مختصری از هر منزل داریم تا آشنایی بهتری با این مجموعه پیدا کنید.
منزل اول-تعاون و همیاری: از جمله اهداف اساسی امام برای مخالفت با حکومت یزید این بود که نمی‌خواستند با بیعت و تمکین به این حکومت تعاون بر اثم و عدوان داشته باشند، به همین دلیل علم مخالفت با او را برداشتند.
منزل دوم-امر به معروف و نهی از منکر: امام در راه احیای دین و ممانعت از انحراف آن به قیامی دست زدند که در راهش خون عزیزترین افراد خود را ایثار نمودند، اما سلامت اسلام را تا روز قیامت بیمه نمودند.
منزل سوم-هجرت و مجاهدت: لازمه حفظ دین در تمام اعصار هجرت و مجاهدت است. دو مفهومی که تعابیر عمیقی از آنها برداشت می‌شود و امام حسین (علیه السلام) برترین مرتبه آن دو را انجام دادند.
منزل چهارم-دین و دین‌داری: حادثه عاشورا در واقع در راستای دین‌داری امام بود و ایشان وظیفه دینی خود در آن لحظه را بر این می‌دیدند که برای حفظ دین جامعه حتی از جان خود بگذرند.
منزل پنجم-استقامت و پایداری: لازمه ایمان استقامت در راه آن و تاب آوردن در مقابل ابتلائاتی است که در راه انسان دچارشان می‌شود. چه بسیار افرادی که توان پرداخت هزینه دین‌داری که همان پایداری در راه حق است را ندارند.
منزل ششم-حق و باطل: تمام حق در مقابل تمام باطل در صحرای کربلا مقابل یکدیگر ایستادند. با این حال امر بر بسیاری از مردم مشتبه شده بود و توانایی تشخیص آن دو را نداشتند. این کتاب ملاک شناخت حق و باطل را به شما می‌دهد.
منزل هفتم-عزت و ذلت: شعار «هیات منا الذله» از مشهورترین شعار‌های عاشورا است که بیان می‌کند مرگ با عزت شرافت دارد بر زندگی ذلیلانه. شعاری که اباعبدالله الحسین (علیه السلام) به بهترین نحو به آن عمل کردند.
منزل هشتم-غیرت دینی: از جمله مفاهیم که عالی‌ترین نمودش را می‌توان در حماسه عاشورا یافت غیرتمندی امام حسین (علیه السلام) در دفاع از کیان دین است که باید سرلوحه زندگی تمام مسلمانان باشد.
منزل نهم- بینش و نگرش: این مدل نگاه و دیدگاه امام حسین (علیه السلام) است که سبک زندگی او را می‌سازد و او را به قهرمان بشریت تبدیل می‌سازد. اما بینشی دیگر عمرسعدی می‌سازد که در مقابل او می‌ایستد. عوامل سازنده بینش انسان چیست؟
منزل دهم-شرح خطبه منا: از جمله زیباترین و روشنگرترین بیانات امام حسین (علیه السلام) دوسال قبل از مرگ معاویه که انحراف‌های جامعه اسلامی را هشدار می‌دهد و می‌توان آن را بیان دلایل قیامی دانست که با آغاز حکومت یزید به وقوع پیوست.
مؤسسه پژوهشی فرهنگی مصابیح الهدی، دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت الله حاج آقا مجتبی تهرانی(دام ظلّه العالی) ناشر این اثر است.


نظرات شما