پیام خراسان - «شهید یحیی سنوار» برای بسیاری نامی گره‌خورده با تحولات سال‌های اخیر فلسطین است، اما برای شناخت دقیق‌تر این چهره و زمینه‌های فکری، اجتماعی و تاریخی زندگی او، می‌توان سراغ کتاب‌ها رفت.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا وسیما ، بسته پیشنهادی پیش‌رو مجموعه‌ای از آثار داستانی و روایی است که هر کدام از زاویه‌ای متفاوت به موضوع فلسطین، غزه، مقاومت و زندگی یحیی سنوار نزدیک می‌شوند.
این کتاب‌ها امکان آشنایی با بخشی از فضای انسانی و تاریخی مسئله فلسطین و شخصیت سنوار را فراهم می‌کنند. این مجموعه می‌تواند برای مخاطبانی که به دنبال مطالعه‌ای متنوع درباره غزه و مقاومت فلسطین هستند، نقطه شروعی برای شناخت ادبی و روایی این موضوع باشد.
درخت قهرمان
«درخت قهرمان» نوشته الهام دهدشتی، با تصویرگری محمدامین دریانورد و منتشرشده توسط انتشارات راه ابریشم، داستانی برای نوجوانان است که مفاهیم مقاومت، امید، ایثار و قهرمانی را در قالب روایتی نمادین و شاعرانه دنبال می‌کند. محور داستان، درخت بلوطی کهنسال است که در سرزمینی پرحادثه زندگی می‌کند و شاهد روز‌های تلخ و شیرین مردم و کودکان پیرامون خود است. این درخت، در طول روایت، تنها بخشی از طبیعت نیست؛ بلکه به شخصیتی اثرگذار تبدیل می‌شود که حافظ خاطرات و ناظر فراز و نشیب زندگی مردم سرزمینش است.
حضور کودکان، مادران، رزمندگان و پرندگان در کنار درخت، فضای داستان را به روایتی انسانی و عاطفی تبدیل کرده است. نویسنده با شخصیت‌بخشی به درخت و استفاده از عناصر طبیعت، میان زندگی انسان‌ها، پایداری و امید پیوند برقرار می‌کند. روایت خطی کتاب و توصیف‌های شاعرانه، در کنار تصویرگری رنگی، آن را برای مخاطب نوجوان خواندنی و قابل‌تأمل کرده است.
«درخت قهرمان» بیش از آنکه صرفاً داستانی درباره یک درخت باشد، روایتی درباره پیوند نسل‌ها، خاطره، ایستادگی و امید به آینده است. استفاده از نماد‌های فرهنگی و طبیعی نیز به داستان لایه‌ای فراتر از یک روایت ساده نوجوانانه می‌دهد و آن را به اثری درباره معنای قهرمانی و پایداری در دل روز‌های دشوار تبدیل می‌کند.
یحیی
«یحیی» روایتی از زندگی یحیی سنوار است که مسیر زندگی او را از دوران کودکی و نوجوانی در اردوگاه پناهندگان تا سال‌های حضور در زندان‌های اسرائیلی و سپس تبدیل شدن به یکی از چهره‌های اثرگذار مقاومت فلسطین دنبال می‌کند. کتاب صرفاً یک زندگی‌نامه سیاسی نیست؛ بلکه می‌کوشد زمینه‌ها و تجربه‌هایی را بررسی کند که در شکل‌گیری شخصیت و نگاه سنوار نقش داشته‌اند و او را به چهره‌ای تأثیرگذار در تحولات معاصر فلسطین تبدیل کرده‌اند.
یکی از محور‌های مهم کتاب، سال‌های طولانی زندان است. در این روایت، زندان تنها دوره‌ای از محرومیت و دوری از جامعه نیست؛ بلکه مرحله‌ای از مطالعه، یادگیری زبان عبری، شناخت جامعه و ساختار‌های امنیتی اسرائیل و ارتباط با جریان‌های فکری مقاومت به شمار می‌آید. از این منظر، دوران زندان در شکل‌گیری توان فکری و تشکیلاتی سنوار جایگاهی مهم پیدا می‌کند.
کتاب در ادامه به موضوعاتی مانند شکل‌گیری حماس، فعالیت‌های امنیتی سنوار، ارتباط او با شیخ احمد یاسین، ماجرای تبادل زندانیان شالیت و مسیری که به نقش او در تحولات منتهی به طوفان‌الاقصی انجامید، می‌پردازد. اهمیت این اثر در آن است که زندگی یک فرد را در پیوند با تحولات گسترده‌تر فلسطین و غزه روایت می‌کند. به همین دلیل، «یحیی» را می‌توان روایت بخشی از تاریخ معاصر فلسطین دانست؛ تاریخی که در آن آوارگی، اشغال، زندان، مقاومت و فعالیت سیاسی در شکل‌گیری شخصیت‌ها و جریان‌های اثرگذار به هم پیوند خورده‌اند.
سنافور
«سنافور» نوشته شهید یحیی سنوار، با ترجمه اسماء خواجه‌زاده و منتشرشده توسط انتشارات کتابستان معرفت، در شمار آثار داستانی ادبیات مقاومت قرار می‌گیرد. داستان کتاب در غزه می‌گذرد و در کنار روایت زندگی و مبارزات یکی از جوانان این سرزمین، تصویری از شهر، مردم و فضای اجتماعی آن ارائه می‌دهد. سنوار در این اثر، غزه را سرزمینی با خاطرات تلخ و شیرین معرفی می‌کند؛ جایی که مردم آن پیوسته با انتخاب‌هایی دشوار میان سکوت و فریاد، آزادی و اسارت و تسلیم و مقاومت روبه‌رو هستند.
شخصیت اصلی داستان، اشرف حسن یوسف بعلوجی، جوانی ۱۹ ساله از اهالی غزه است که در ابتدا کارگر ساده انبار کارخانه آلومینیوم یافا است. مسیر زندگی او پس از شنیدن خبر کشتار گروهی از کارگران عرب در ایستگاه کارگران عیون قاره تغییر می‌کند. این اتفاق، او را از زندگی عادی و انفعال دور می‌کند و به سوی مبارزه می‌کشاند. کتاب در ادامه، زندگی و مبارزات او و عملیات مبارزان فلسطینی علیه سربازان اسرائیلی را روایت می‌کند.
در کنار خط داستانی، توصیف غزه و اشاره به زیبایی‌ها و موقعیت جغرافیایی و راهبردی آن، بخش مهمی از اثر را شکل می‌دهد. «سنافور» از این منظر، هم داستانی درباره دگرگونی یک شخصیت و هم روایتی از فضای اجتماعی و تاریخی غزه است؛ اثری که تلاش می‌کند تجربه مردم این شهر و انتخاب‌های دشوار آنان در شرایط اشغال و مقاومت را به مخاطب منتقل کند.
خار و میخک
«خار و میخک» رمانی نوشته یحیی سنوار است که انتشارات سوره مهر آن را با ترجمه هانیه کمری منتشر کرده است. سنوار «خار و میخک» را سال ۲۰۰۴ زمانی که در زندانی اسرائیلی به سر می‌برد نوشت. او این رمان را به زبان عبری روایت کرده است. شخصیت‌های «خار و میخک» براساس زندگی واقعی مردم فلسطین در سرزمین‌های اشغالی نوشته شده است و نویسنده از خلال زندگی آنان، بخشی از تجربه اجتماعی و روزمره فلسطینیان را به تصویر می‌کشد.
قهرمان اصلی رمان، احمد، در اردوگاه آوارگان به دنیا آمده است و در طول ۳۰ فصل کتاب، با موقعیت‌ها و انتخاب‌های گوناگونی روبه‌رو می‌شود. یکی از موضوعات محوری رمان، مسئله اشتغال برخی فلسطینیان برای کارفرمایان اسرائیلی است؛ موضوعی که میان مردم واکنش‌های متفاوتی ایجاد می‌کند. گروهی این کار را فرصتی برای تأمین معاش و بهبود زندگی خانواده می‌دانند و گروهی دیگر، آن را نوعی همکاری با طرف مقابل تلقی می‌کنند. رمان از همین تضاد، برای طرح پرسش‌هایی درباره زندگی، معیشت، هویت و انتخاب استفاده می‌کند.
بخش دیگری از داستان به جوانانی می‌پردازد که برای ادامه تحصیل راهی مصر می‌شوند و در مسیر عبور از ایست‌های بازرسی، با نگرانی و انتظار خانواده‌هایشان مواجه‌اند. «خار و میخک» از خلال این روایت‌ها، زندگی روزمره آوارگان، فشار‌های اجتماعی و اقتصادی و انتخاب‌های دشوار آنان را دنبال می‌کند. در مجموع، رمان تصویری داستانی از جامعه فلسطینی ارائه می‌دهد و نشان می‌دهد چگونه شرایط زندگی و مناسبات سیاسی و اجتماعی، بر تصمیم‌های فردی و جمعی شخصیت‌ها اثر می‌گذارند.