پیام خراسان - مریم چهرقانی (نویسنده و فعال حوزه کتاب و رسانه) گفت: نزدیک به صد پویش کتابخوانی تا کنون در مرکز رسانهای شیرازه انجام شده است.
مریم چهرقانی (نویسنده و فعال حوزه کتاب و رسانه) گفت: نزدیک به صد پویش کتابخوانی تا کنون در مرکز رسانهای شیرازه انجام شده است.
این فعال فرهنگی در مصاحبه اختصاصی با خبرگزاری صدا و سیما، در برنامه «کتاب هفته» شبکه خبر افزود: این درحالی است که تا کنون برای بیش از سی عنوان کتاب در این مرکز، عملیات رسانهای انجام شده است.
خانم چهرقانی در برنامه کتاب هفته، به چالش‌های حوزه کتاب و رسانه نیز اشاره کرد.
مشروح این گفت‌و‌گو را در ادامه می‌خوانید:
***
سؤال: خانم چهرقانی با توجه به اینکه شما سال‌های سال است که در زمینه برگزاری پویش‌ها فعالیت می‌کنید چه بازخوردی از این پویش‌ها دیدید. چون ما خبرنگاران در نهایت به آمار و ارقام اکتفا می‌کنیم و از میزان فروش‌ها می‌گوییم، اما آن کسی که در جریان برگزاری این پویش‌ها قرار دارد، از میزان اثرگذاری آنها بیشتر مطلع است؟
چهرقانی: به نکته خیلی خوبی اشاره کردید ما در مرکز رسانهای شیرازه از سال ۹۳ در حوزه ترویج کتاب خوب شروع به فعالیت کردیم و محور اصلی فعالیت ما هم همین برگزاری پویش‌های کتابخوانی با همکاری رسانه است.
مسئله اصلی ما هم صرفا معرفی کتاب خوب نیست بلکه این است که کتاب خوب به دست مخاطب برسد و مخاطب بتواند آن کتاب را پیدا کند و بخواند.
این پویش‌ها هم در این مدت، اثرات زیادی داشت به صورتی که به زنجیره نشر کتاب کمک کرد.
ما متوجه شدیم استقبالی که می‌شود نشان می‌دهد که واقعا اگر کتاب خوب در کنار یک عملیات رسانهای هدفمند قرار بگیرد، نتایج قابل قبولی به دست می‌آید.
سؤال: شما چندین دوره فعالیت در این زمینه داشتید و نویسنده کتاب هم بوده‌اید. کمی از کتابهایتان بگویید!
چهرقانی: کتاب اول که در واقع حاصل پژوهش گروهی من، آقایان دکتر عابدی و دکتر آهنگران است به بررسی انواع روش‌های ترویج کتاب می‌پردازد.
حالا می‌خواهد یک فرد اهل رسانه باشد، ناشر باشد یا یک مروج کتابخوانی. ما این روش‌های ترویجی را با زبانی ساده و قابل فهم ارائه کرده‌ایم؛ و کتاب بعدی کتاب پیش پرده کتاب، نام دارد که راهنمای تبدیل بینندگان به خوانندگان است.
سؤال: به چه صورتی این اتفاق در کتاب می‌افتد؟
چهرقانی: یکی از انواع روش‌های ترویجی کتاب، استفاده از رسانه‌های دیداری است که حالا ممکن است تلویزیون یا فضای مجازی باشد. ما فرایند ترویج کتابخوانی را در این فضا‌ها دنبال می‌کنیم.
سؤال: یعنی قبل از انتشار یک کتاب چه تبلیغاتی را ما باید انجام بدهیم؟
چهرقانی: نکته قابل توجه این است که ما بحث ترویج را قبل و بعد از انتشار کتاب دنبال می‌کنیم.
سؤال: این کتاب‌ها، تا الان چقدر بازخورد داشتند؟ همین دو اثری که شما داشتید منتشر کردید؟
چهرقانی: این کتاب‌ها تا کنون به چاپ دوم رسیده است.
سؤال: آیا شما این کتاب‌ها را به ناشران هم داده‌اید که بخوانند؟
چهرقانی: خیلی از ناشر‌ها کتاب‌ها را خوانده‌اند و برخی بعد از مطالعه با من تماس گرفته‌اند تا در زمینه ترویج کتابهایشان از روش‌های نو استفاده کنند.
سوال: جدیدترین پویش کتابخوانی که در این مدت برگزار کرده‌اید چه نام داشته؟
چهرقانی: مرکز رسانهای شیرازه در سه ماموریت خودش یعنی ترویج کتاب‌های خوب و کتاب‌هایی که متناسب با شرایط روز جامعه هستند و بتوانند نیاز مخاطب را برطرف کند رفته به سراغ کتاب «قاف اقیانوس» نوشته آقای محمدرضا شرفی خبوشان از نشر معارف که به تازگی منتشر شده است. این کتاب، داستانی است که در زیست بوم هرمز اتفاق می‌افتد و علاوه بر اینکه یک داستان ماجراجویانه است به ماجرای ناو دنا هم اشاره می‌کند. کتاب محصولات جانبی هم دارد و روایت هایش با کاربرگ‌هایی که از قبل طراحی شده‌اند شکل گرفته است.
سوال: چقدر شما نوآوری داشته‌اید؟
چهرقانی: یک ظرفیت خیلی عظیمی از مروجان کتابخوانی در سراسر ایران وجود دارد کسانی که دغدغه کتاب دارند و دارند کار ترویج کتاب انجام می‌دهند منتها با هم در ارتباط نیستند و یک شبکه منسجمی از اینها وجود ندارد یکی در مدرسه کار انجام می‌دهد، یکی در مسجد انجام می‌دهد یکی در یک کتابخانه، در کانون فرهنگی و یا جا‌های مختلف دیگری دارند کار ترویج کتاب انجام می‌دهند. ما در نهایت سعی کردیم که یک شبکه‌ای از اینها را شناسایی کنیم و یک بسته آماده‌ای را در اختیار مروجان قرار می‌دهیم که کتاب خوب را چطور پیدا کنند.
سوال: خانم چهرقانی انتظار شما از اهالی رسانه چیست؟
چهرقانی: رسانه می‌تواند کتاب را از یک موضوعی که مورد توجه گروه خاصی از افراد جامعه است خارج کند و آن را به متن جامعه بیاورد و در زندگی عموم مردم آن را جاری کند. رسانه، این ظرفیت را دارد که کتاب را به جایگاه واقعی خودش که یک کالای استحقاقی است برساند.
کتاب، یک کالای تجملی نیست. یک کالای استحقاقی است یعنی مثل آموزش، مثل بهداشت حق همه مردم است.
الان شما نگاه کنید در اکثر برنامه‌های روزمره صدا و سیما، کارشناس ورزشی میز ثابت دارد. کارشناس حتی آشپزی فعالیت می‌کند. کارشناس سلامت و روانشناسی حاضرهستند ولی کارشناس کتاب جایگاه ثابتی ندارد.
سوال: البته این جایگاه ثابت در شبکه خبر وجوددارد که شما تشریف آورده‌اید؟
چهرقانی: الان شاید بگویم تنها برنامه منظمی که به صورت تخصصی به کتاب می‌پردازد، همین برنامه شما است، اما انتظار می‌رود که برنامه‌های صبحگاهی و عصرگاهی سیما به صورت منظم به مقوله کتاب بپردازد.
سوال: شما فرمایشتان این است که شکل پردازش در قالب برنامه‌های متنوع باشد که با انواع مخاطبان در واقع ارتباط برقرار کنیم درست است؟
چهرقانی: کتاب زمانی وارد زندگی مردم می‌شود که متناسب با دغدغه و نیاز‌های آنها و موضوعات روز جامعه معرفی شود. برای همین ما در مرکز رسانهای شیرازه بسته‌های معرفی کتاب را به رسانه‌ها وعموم مردم در پیام رسانهای ایرانی ارائه می‌کنیم.
سوال: یادی هم بکنیم از رهبر شهید در زمینه ترویج کتابخوانی که نکته‌های خیلی خاطره انگیزی گفته‌اند. شما در سخنرانی‌های مختلف در مرکز رسانهای شیرازه چقدر این دغدغه‌ها دنبال کرده‌اید؟
چهرقانی: روی ترویج کتاب خیلی تاکید داشتند و توصیه کردند که حتماً از ظرفیت رسانه و فضای مجازی استفاده شود برای ترویج کتاب‌های خوب کتاب‌های سالم و کتاب‌هایی که می‌تواند در تربیت نسل انقلابی تاثیر بگذارد.
سوال: از مجموع پویش‌هایی که انجام دادید موفق‌ترین و در نهایت پر بازخوردترینش کدام بوده که مثلاً بگوییم که این پویش منجر شده به پرشمار شدن این کتاب؟
چهرقانی: اگر بخواهم آماری خدمتتان بدهم اولین پویش کتابخوانی که شیرازه برگزار کرد کتاب «من زنده‌ام» بود نوشته خانم معصومه آباد که حدود ۲۲۰ هزار نسخه از آن فروش رفت.
کتاب‌هایی مثل دختر شینا با ۲۴۰ هزار نسخه، مجموعه قهرمان من با ۳۰۰ هزار نسخه و مجموعه قصه‌های دلستان و گلستان نوشته آقای حمزه‌زاده با بیش از ۱۰۰ هزار نسخه از جمله کتاب‌های پربازخورد بوده‌اند.
اینها تجربیات خیلی منحصر به فردی بودند در بازار نشر که نشان می‌دهد یک پویش خوب یک عملیات ترویجی خوب روی کتاب چه تاثیری می‌تواند روی فروش کتاب بگذارد و به قول معروف خون تازه‌ای را در رگ‌های آن ناشر و جریان نشر جاری کند.