پیام خراسان - مسلم ساقی، مدیرکل دفتر سیاسی، انتخابات و تقسیمات کشوری استانداری خراسان رضوی و دبیر کمیسیون دانشجویی شورای تأمین استان در یادداشتی گفت: گفت‌وگو را باید پیش از بحران آغاز کرد.
به گزارش اداره کل روابط عمومی استانداری خراسان رضوی، مسلم ساقی، مدیرکل دفتر سیاسی، انتخابات و تقسیمات کشوری استانداری خراسان رضوی و دبیر کمیسیون دانشجویی شورای تأمین استان در یادداشتی گفت:گفت‌وگو را باید پیش از بحران آغاز کرد.
دانشگاه فقط محل آموزش و پژوهش نیست؛ محیطی زنده از اندیشه، مطالبه‌گری، تجربه و شکل‌گیری نگاه نسل جوان به جامعه است. به همین دلیل، شناخت مسائل دانشگاه و دانشجویان نباید به زمان بروز اختلاف یا انباشته‌شدن مشکلات محدود بماند. مدیریت مؤثر زمانی شکل می‌گیرد که ارتباط با دانشگاه، پیش از پیچیده‌شدن مسائل، برقرار باشد و مسیر بیان مطالبات و پیگیری آن‌ها روشن و قابل اتکا بماند.
با همین رویکرد، بازدید از خوابگاه‌های دانشجویی دانشگاه فردوسی مشهد و دانشگاه علوم پزشکی مشهد در دستور کار کمیسیون دانشجویی شورای تأمین استان قرار گرفت. این بازدیدها بر اساس برنامه‌ریزی قبلی انجام شد تا امکان گفت‌وگوی مستقیم با دانشجویان و آشنایی از نزدیک با بخشی از مسائل زندگی دانشجویی فراهم شود. حضور در فضای خوابگاه و گفت‌وگو در کنار دانشجویان، فرصتی بود تا موضوعاتی که گاه در گزارش‌های رسمی کلی به نظر می‌رسند، از زبان کسانی شنیده شوند که هر روز با آن‌ها زندگی می‌کنند.
بخشی از مطالب مطرح‌شده به وضعیت خوابگاه‌ها، امکانات رفاهی و بهداشتی، خدمات عمومی، رفت‌وآمد، ارتباطات و اینترنت و نیز موضوعات مرتبط با ایمنی و امنیت محیط پیرامونی مربوط بود. این مسائل، هرچند از نظر ماهیت و مرجع رسیدگی یکسان نیستند، در زندگی روزمره دانشجویان به یکدیگر پیوند می‌خورند. از این رو، رسیدگی مؤثر به آن‌ها نیازمند شناخت دقیق، تفکیک موضوعات، تعیین مسئولیت‌ها و پیگیری منظم و مستمر است.
در این میان، باید بر یک اصل مدیریتی تأکید کرد؛ مسئولیت اصلی شناسایی، احصاء، مستندسازی و استانداردسازی مسائل در حوزه دانشگاه، بر عهده مدیریت و واحدهای مسئول همان دانشگاه است.
دانشگاه‌ها و مسئولان دانشگاهی، با توجه به دسترسی مستقیم به امکانات، زیرساخت‌ها و نیازهای دانشجویان، باید مسائل را به‌صورت دقیق و قابل سنجش شناسایی کنند؛ اولویت‌ها را مشخص سازند؛ موارد فوری را از نیازهای میان‌مدت و بلندمدت جدا کنند؛ و برای هر موضوع، مسیر اقدام، مسئول پیگیری و زمان‌بندی واقع‌بینانه تعریف کنند.
طرح یک مطالبه، آغاز مسیر رسیدگی است، نه پایان آن
لازم است هر موضوع پس از ثبت و بررسی، به مرجع مسئول ارجاع داده شود و روند اقدام درباره آن نیز قابل پیگیری باشد. چنین رویکردی هم امکان ارزیابی دقیق‌تر را فراهم می‌کند و هم از پراکندگی مطالبات، موازی‌کاری و نامشخص‌ماندن مسئولیت‌ها جلوگیری خواهد کرد.
در کنار این مسئولیت دانشگاهی، فرمانداری مشهد می‌تواند با بهره‌گیری از ظرفیت‌های قانونی و اجرایی خود، نقش هماهنگ‌کننده و پیگیر را در موضوعاتی ایفا کند که حل آن‌ها به همکاری چند دستگاه یا هماهنگی میان نهادهای مختلف نیاز دارد. هدف از این همکاری آن است که مسائل احصاءشده در دانشگاه، در صورت نیاز، در مسیر مشخصی برای بررسی و پیگیری قرار گیرند و ارتباط میان دانشگاه و دستگاه‌های مسئول، مؤثرتر و منظم‌تر شود. بدیهی است که این فرایند، مسئولیت قانونی هر دستگاه را محفوظ می‌دارد و به معنای انتقال وظایف تخصصی دانشگاه‌ها به سایر نهادها نیست.
کمیسیون دانشجویی شورای تأمین استان نیز می‌تواند در چارچوب مأموریت خود، زمینه طرح مسائل مشترک، هماهنگی میان دستگاه‌های مرتبط و پیگیری موضوعات نیازمند همکاری بین‌بخشی را فراهم کند. استمرار این مسیر مستلزم آن است که بازدیدها و گفت‌وگوها به برنامه‌ای منظم و هدفمند تبدیل شوند؛ برنامه‌ای که در آن، هم صدای دانشجو شنیده شود و هم وضعیت رسیدگی به مطالبات، تا حد امکان، روشن و قابل ارزیابی باشد.
اما اهمیت ارتباط با دانشگاه، تنها به مسائل رفاهی و اجرایی محدود نمی‌شود. دانشگاه فضایی برای گفت‌وگو، نقد، پرسش و شکل‌گیری دیدگاه‌های متفاوت است. اگر قرار است مسائل اجتماعی پیش از رسیدن به مرحله پیچیده و دشوار شناسایی شوند، باید امکان گفت‌وگوی صریح و مسئولانه از پیش وجود داشته باشد. شنیدن دیدگاه‌های متفاوت، به معنای موافقت با همه مطالبات نیست؛ همان‌طور که بیان یک نگرانی نیز نباید به‌خودی‌خود مانعی برای شنیدن و بررسی آن ایجاد کند. گفت‌وگوی مؤثر، بر احترام متقابل، روشن‌بودن حدود مسئولیت‌ها و پیگیری منطقی مسائل استوار است.
رویدادهای ۱۸ و ۱۹ دی نیز از این منظر یادآور اهمیت ارتباط مستمر و هم‌افزایی میان دانشجویان، تشکل‌ها، دانشگاه‌ها و نهادهای مسئول‌اند. در مواجهه با مسائل اجتماعی، هرچه مسیرهای ارتباطی روشن‌تر و امکان طرح و بررسی مطالبات بیشتر باشد، ظرفیت شناخت دقیق‌تر شرایط و تصمیم‌گیری مسئولانه نیز تقویت می‌شود. پیشگیری، در این معنا، نه یک شعار، بلکه رویکردی مدیریتی است که بر شناخت به‌موقع مسائل، گفت‌وگو و اقدام متناسب تکیه دارد.
تداوم ارتباط با دانشجویان و تشکل‌های دانشجویی، در کنار مسئولیت‌پذیری دانشگاه‌ها و هماهنگی دستگاه‌های مرتبط، می‌تواند به شکل‌گیری رابطه‌ای روشن‌تر و مؤثرتر میان مطالبات و فرایند رسیدگی کمک کند. در چنین چارچوبی، نه مطالبه‌گری دانشجو جایگزین مسئولیت دستگاه‌ها می‌شود و نه هماهنگی اداری به‌تنهایی برای حل مسائل کافی خواهد بود؛ آنچه اهمیت دارد، پیوند میان شنیدن، تشخیص درست، تعیین مسئولیت و پیگیری مستمر است.
اگر قرار است مسائل پیش از پیچیده‌شدن شناخته شوند، باید پیش از آنکه فاصله‌ها افزایش یابند، امکان گفت‌وگو فراهم باشد. بازدید می‌تواند آغاز این مسیر باشد؛ اما نتیجه پایدار، زمانی حاصل می‌شود که گفت‌وگو با مسئولیت‌پذیری، پیگیری منظم و همکاری مؤثر میان دانشگاه‌ها و دستگاه‌های مرتبط همراه شود.