پیام خراسان - هفتم صفر، تنها یک تاریخ در تقویم اسلامی نیست؛ بلکه تکرار یک الگوی اخلاقی است که در کمال مظلومیت، شکوه و کرامت جلوهگری میکند.
به گزارش خبرگزاری صدا وسیما ، شهادت امام حسن مجتبی (ع) به واسطه زهر، نمادی از آن است که چگونه حق میتواند در میانهی بیعدالتیها، با آرامش و وقار خود باقی بماند.
ایمان در نگاه امام حسن، نه فقط در شعار، که در ایثار و در پذیرشِ دشواریهای مسیر بود. ایشان با مظلومیت خود، ستونهای حق را استوار کردند و با صبر خود، درس جاودانی به جا گذاشتند که هر زمان که باطلی بر حق چیره شد، بدانیم که این چیره شدن، تنها یک پدیده گذراست و حقیقت، ریشه در قلب تاریخ دارد.
در تبارشناسی رفتارهای رهبری در تاریخ اسلام، کمتر شخصیتی همچون امام حسن مجتبی (ع) توانسته است توازنی میان «واقعگرایی سیاسی» و «تعهدات اخلاقی» برقرار کند.
در سالروز شهادت این امام بزرگوار، بازخوانی جایگاه دو رکن اساسی در زندگی ایشان، یعنی «صبر» و «ایثار»، نه تنها یک مطالبهی تاریخی، بلکه یک ضرورت برای درک مسیر هدایت اهلبیت (ع) است.
صبر؛ ابزار مدیریت بحران و حفظ بقای دین
برخلاف برداشتهای سطحی که گاه صبر را با انفعال و عقبنشینی یکی میگیرند، تحلیلگران و پژوهشگران تاریخ اسلام، صبر امام حسن (ع) را «صبر استراتژیک» و «صبر فعال» مینامند.
در دورانی که جامعه اسلامی با شکافهای عمیق سیاسی و تهدیدهای وجودی از سوی جریانات منحرف روبهرو بود، امام با اتخاذ رویکرد صبر، از خونریزیهای بیهودهای که میتوانست به نابودی کامل ساختار دین منجر شود، جلوگیری کردند. جایگاه این صبر در واقع، نقش یک «مدیریت بحران» را ایفا میکرد؛ جایی که رهبر، برای حفظ اصل (اسلام)، از برخی فروع (قدرت سیاسی موقت) چشمپوشی میکند تا زمینهسازی برای پیروزی نهایی در مسیر حق فراهم شود.
ایثار؛ فداکاری در مسیر حفظ هویت امت
در کنار صبر، «ایثار» به عنوان موتور محرک فعالیتهای اجتماعی امام حسن (ع) خودنمایی میکند. ایثار در سیره ایشان، تنها به معنای بخشش داراییهای مادی نبود، بلکه در سطوح عمیقتری از جمله «ایثار در مقام قدرت» و «ایثار در حفظ کرامت» تجلی یافت.
ایشان با گذشتن از منافع شخصی و موقعیتهای سیاسی، همواره اولویت را بر مصالح عالیه جامعه اسلامی قرار دادند. این ایثار، پیوندی ناگسستنی میان رهبر و پیروان ایجاد کرد و باعث شد که حتی در دوران سختِ محدودیتها، هستهی مخلص و وفادارِ شیعیان، به عنوان سپری در برابر انحرافات، باقی بماند. ایثار امام حسن (ع)، در واقع، تضمینکنندهی بقای هویت شیعی در میانهی طوفانهای سیاسی بود.
پیوند صبر و ایثار با مسیر هدایت حسینی
تحلیلهای تاریخی نشان میدهد که نمیتوان از صبر و ایثار امام حسن (ع) سخن گفت و از قیام امام حسین (ع) چشمپوشی کرد. در واقع، صبر و ایثار امام مجتبی (ع)، زیربنای مادی و معنوی لازم را برای نهضت کربلا فراهم آورد.
اگر صبر امام حسن (ع) برای حفظ هستهی دین نبود، قیام امام حسین (ع) تکیهگاهی برای اجرا نداشت؛ و اگر ایثار ایشان برای تربیت امت نبود، پیروان در روز عاشورا نبودند. بنابراین، جایگاه صبر و ایثار در زندگی ایشان، جایگاهی «تأسیسکننده» و «آمادهساز» برای تداوم مسیر حق است.
بازخوانی زندگی امام حسن مجتبی (ع) نشان میدهد که صبر و ایثار، دو رکن جداییناپذیر در شخصیت ایشان بودند که به این بزرگوار اجازه داد تا در میانهی تلاطمهای سیاسی، همواره به عنوان «مصلح» و «نگهبان اصالت دین» باقی بماند. امروز نیز، آموزههای ایشان در مدیریت بحران و اولویت دادن به مصالح جمعی، همچنان راهگشای تحلیلهای اجتماعی و سیاسی است.
با نگاهی به تاریخ زندگانی امام حسن مجبتی (ع) مشاهده میشود درباره تاریخ شهادت آن حضرت، گزارشهای متعدد و پراکندهای وجود دارد که گزارش شهادت امام حسن مجتبی (ع) در تاریخهای هفتم و ۲۸ صفر در میان شیعیان (بخصوص ایرانیان)، مشهورتر است.