پیام خراسان - مشهد- گذر از گرداب سالمندی جمعیت تنها با تصویب قوانین محقق نمیشود؛ بلکه پیوند میان الزامات قانونی و شبکهسازیهای مردمی در میدان عمل، کلید اصلی عبور از این چالش است.
خبرگزاری مهر، گروه استانها- عاطفه وفائیان: جوانی جمعیت تنها یک مؤلفه آماری یا عددی در جدولهای مدیریت کلان نیست؛ بلکه شریان حیاتی و تپش قلب تپنده جامعهای است که سودای بقا و پیشرفت در سر دارد. ایران اسلامی امروز در برههای از تاریخ ایستاده که استمرار حیات و مصون ماندن از گردابهای پیری و فرسودگی، در گرو اهتمام جدی به فرزندآوری و تکریم نهاد خانواده است.
این ضرورت، نه فقط یک بایسته سیاسی یا اقتصادی، که تکلیفی بنیادین برای استوار ماندن ارکان کشور و تضمین آیندهای روشن برای نسلهای تمدنساز است که بیتوجهی به آن، زخمی عمیق بر پیکرهی آرزوهای ملی خواهد بود. قوانین حمایتی، اگرچه بهعنوان اسکلتبندی اجرایی و چارچوبهای الزامی، نقشی حیاتی در مسیر تسهیل فرزندآوری ایفا میکنند، اما به تنهایی کافی نیستند.
در گوشهای از این سرزمین، تجربیات موفق نشان داده که چگونه شبکهسازی میدانی و پیوند نزدیک با بطن جامعه میتواند معادلات جمعیتی را تغییر دهد. این الگوی مردمیسازی جمعیت، اثبات کرد که وقتی مردم حقیقت بحران را لمس کنند و در کنار آن، حمایتهای آموزشی و فرهنگی را دریابند، با تمام وجود برای برونرفت از این تنگنا پای کار میآیند.
بقای این مرزوبوم در گرو همان ارادههایی است که امروز، بیمضایقه، برای اعتلای نسل مسلمان و حفظ طراوت جمعیت کشور جانفشانی میکنند. این مسیر، اگرچه پر از سنگلاخهای اجرایی است، اما حقیقتی است که نباید در برابر آن کوتاهی کرد. هر گام کوچک خیرخواهانه، هر حمایت مادی و معنوی، و هر تلاشی برای اقناع عمومی، قطرهای است که به دریای بزرگ توانمندی ایران فردا میریزد.
بقای کشور در گرو جوانی جمعیت است
حجتالاسلام نصرالله پژمانفر، نماینده مردم مشهد و کلات در مجلس شورای اسلامی، در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به اهمیت راهبردی جوانی جمعیت اظهار کرد: صرفنظر از دیدگاههای فکری و اندیشههای سیاسی حاکم بر دنیا، جمعیت یکی از فاکتورهای بنیادین برای هر کشور به شمار میرود و استمرار، بقا و مصونیت از چالشهای کاهش جمعیت در گرو توجه به این مؤلفه حیاتی است.
نماینده مردم مشهد و کلات در مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه کشورهای مختلف در جهان تلاش کردهاند با بستههای حمایتی، فرهنگ غلط تحدید نسل و چالشهای فرزندآوری را برطرف کنند، افزود: در ایران اسلامی نیز سالهاست که مسئله کاهش جمعیت به عنوان یک تهدید جدی مطرح بوده و رهبر معظم انقلاب نیز مکرراً نسبت به این بحران هشدار و تذکر دادهاند تا اقدامات مناسب و بهنگام صورت پذیرد.
وی تصریح کرد: در همین راستا قوانین حمایتی لازم تدوین و به تصویب رسید؛ اگرچه صرف قانون کافی نیست، اما وجود آن یکی از فاکتورهای بسیار مؤثر در توسعه و پویایی جمعیت محسوب میشود.
پژمانفر با انتقاد از روند کند اجرای تکالیف قانونی و مطالبات مردمی در حوزه جمعیت خاطرنشان کرد: بخش عمدهای از چالشهای موجود ناشی از بیاعتنایی و کمتوجهی دستگاههای متولی به این عرصه است؛ برای نمونه در حوزه واگذاری مسکن و تسهیلات، کارنامه موفقی را از سوی مسکن و شهرسازی شاهد نبودهایم.
نماینده مردم مشهد و کلات در مجلس شورای اسلامی تأکید کرد: کمیسیون اصل نود مجلس شورای اسلامی بهصورت جدی پیگیری این موضوع را در دستور کار دارد و جلسات نظارتی و هماهنگی متعددی با دستگاههای مرتبط برگزار کرده است تا با ایجاد همافزایی، موانع اجرایی رفع و تکالیف قانونی در حوزه حمایت از خانواده و جوانی جمعیت بهطور کامل محقق شود.
شبکهسازی میدانی و برنامههای تشویقی، نرخ باروری سرخس را افزایش داد
حجتالاسلام مجید سیستانی دیزقندی، مدیر اداره تبلیغات اسلامی سرخس در گفتگو با خبرنگار مهر با تشریح اقدامات انجامشده در حوزه جوانی جمعیت اظهار کرد: در ذیل اداره تبلیغات اسلامی و در بخش امور بانوان، ستادی با عنوان «ستاد راهبری بانوان شهرستان سرخس» فعال است که یکی از کمیتههای آن به موضوع جوانی جمعیت اختصاص دارد.
مدیر اداره تبلیغات اسلامی سرخس افزود: مجمع مردمی جوانی جمعیت در اداره تبلیغات اسلامی سرخس ذیل یک کانون فرهنگی تبلیغی شکل گرفته و یک تیم فعال ۶ تا ۷ نفره، بهصورت هفتگی جلسات منظمی را در اداره تبلیغات اسلامی برگزار میکنند.
وی با اشاره به مهمترین محور فعالیت این مجموعه بیان کرد: یکی از اصلیترین اقدامات این کمیته، شبکهسازی قدرتمند در سطح شهرستان است؛ بهگونهای که در همه روستاهای سرخس، اعم از روستاهای شیعهنشین و روستاهای تلفیقی، رابطانی فعال حضور دارند که اطلاعات، آمارها، وضعیت خانوادههای پرجمعیت و گزارش برنامههای فرهنگی را بهصورت مستمر منتقل میکنند.
سیستانی دیزقندی ادامه داد: از اوایل سال ۱۴۰۲ که کمیته جوانی جمعیت شهرستان ذیل اداره تبلیغات اسلامی آغاز به کار کرده، مجموعهای از اقدامات تشویقی، اقناعی و آموزشی در دستور کار قرار گرفته است. به گفته مسئولان شبکه بهداشت، نرخ باروری شهرستان که پیشتر حدود ۱.۲ بوده، اکنون به حدود ۲.۲ رسیده و این موضوع نشاندهنده جهش مناسب در این حوزه است؛ هرچند آمار دقیق باید از سوی مراجع تخصصی اعلام شود.
مدیر اداره تبلیغات اسلامی سرخس درباره برنامههای اجرایی این کمیته گفت: بخش قابل توجهی از برنامهها در قالب مناسبتهای فرهنگی و اجتماعی برگزار میشود. در هفته جوانی جمعیت نیز چندین برنامه خیابانی و اجتماع مردمی با محوریت فرزندآوری و تحکیم خانواده در سطح شهرستان برگزار شده است.
وی با اشاره به اجرای پویشهای مردمی در شهرستان اظهار کرد: یکی از پویشهای اخیر، تجلیل از پدربزرگهای زیر ۶۳ سالی بود که بیشترین تعداد نوه را داشتند و در همین راستا از شش نفر از آنان تقدیر شد.
سیستانی دیزقندی تأکید کرد: مجموعه اقدامات کمیته جوانی جمعیت در سرخس با محوریت کار مردمی، فعالیتهای میدانی و تلاش بانوان فعال این عرصه در حال انجام است و این برنامهها توانسته بازخورد مثبتی در سطح شهرستان ایجاد کند.
اجرای پویش جانافزا در سرخس
شهربانو اصغری، دبیر مجمع ملی جوانی جمعیت در سرخس در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: تلاش ما در مجموعه مردمی این است که هر اقدامی که بتواند به تسهیل ازدواج و فرزندآوری کمک کند، انجام دهیم و در این مسیر از هیچ تلاشی دریغ نکردهایم. در هفته جوانی جمعیت رویدادی برگزار کردیم و از تمام ادارات و نهادها خواستیم وظایف و گزارش عملکرد خود را در زمینه قانون حمایت از جوانی جمعیت در قالب بنر و تابلو ارائه دهند تا مردم با سازوکار مطالبهگری آشنا شوند و بتوانند حقوق خود را بشناسند، اما استقبال دستگاهها کم بود. به عنوان نمونه، وقتی مردم از فرمانداری زمین یا مسکن درخواست میکنند، مسئولان به جای پاسخ شفاف، طفره میروند، در حالی که اگر کمبودی هست باید صادقانه اعلام شود تا اعتماد مردم حفظ شود.
دبیر مجمع ملی جوانی جمعیت در سرخس گفت: یکی از محورهای اصلی فعالیت ما تبلیغ و فرهنگسازی چهره به چهره در محلات، روستاها و مراسم مختلف است. با مردم درباره پیامدهای کاهش جمعیت و سالمندی کشور گفتگو میکنیم و اثر این کار را به وضوح دیدهایم؛ برای مثال سال گذشته در یکی از روستاهای اطراف سرخس در ایام دهه کرامت جلسهای برگزار کردیم و امسال نرخ فرزندآوری در همان روستا به شکل محسوسی افزایش یافته است. این نشان میدهد آگاهسازی واقعی اثرگذار است و مردم وقتی حقیقت را میفهمند، پای کار میآیند.
وی افزود: بخش دیگری از فعالیتهای ما حمایت عملی از خانوادههاست. برای خانوادههای نیازمند بستههای حمایتی شامل شیر خشک، پوشک با ۳۰ درصد تخفیف و وسایل ضروری مانند مینیواش تهیه میکنیم. هشت دستگاه مینیواش خریداری کردهایم و به مادران نیازمند بهصورت امانت یکساله تحویل میدهیم تا در دوران نوزادی فرزندشان راحتتر باشند. همچنین هر سال در ایام عید غدیر از مادران چندفرزند تقدیر میکنیم، در مواردی نیز مادران پنجفرزند با حمایت خیران به زیارت کربلا اعزام شدهاند.
اصغری در ادامه گفت: با هدف تقویت انگیزه فرزندآوری، پویشی با عنوان «جانافزا» به نیت شهدای میناب و سربازی امام زمان(عج) راهاندازی کردهایم که تاکنون صدها نفر در آن ثبت نام کردهاند. این پویش یادآور روحیه ایثار و مسئولیت اجتماعی در نسل جوان است و در میان خانوادهها تأثیر قابل توجهی داشته است.
این فعال حوزه جوانانی جمعیت افزود: دغدغه من از ابتدا ازدیاد نسل مسلمان بود اکنون با توجه به پیامدهای سالمندی جمعیت، تمامقد پای کار هستم و معتقدم اگر کسی در این مسیر کوتاهی کند باید پاسخگوی نسل آینده باشد.